Атка печән кем сала?

Атка печән кем сала?
Үткән шимбәдә өмә игълан ителгән иде. Шәһәр Советы башкарма комитеты җитәкчесе урынбасары Камил Гомәров белән Арчаны карап чыктык. Эшне иртәнге сәгать 10да башладык.
Беләм, бу вакытта инде оешма, учреждение хезмәткәрләре эшне төгәлләп, өйләренә таралыша. Аларга сүз тидереп булмый. Барысы да күз алдында. Менә, мәсәлән, үзәк китапханә яныннан көн дә аллы-гөлле чәчәкләренә хозурланып үтәбез. Мәрхәмәтлек үзәгенә килгән кеше дә бакчадагы чәчәкләргә, тәртипкә соклана. Мәктәпләр, бакчалар шулай ук чәчәкләр дөньясында утыра. Шәһәрнең үзәк урамын гына (Интернационал) күрегез: юлның ике ягыннан да кып-кызыл сальвия чәчәкләре күзне иркәли. Килешерсез, Арча бик нык үзгәрде. Элек бу урыннарда чәчәк урынында нәрсә үсте икән, дип уйлап куясың.
Арчаның 5нче гимназиясе яныннан үткәндә андагы матурлыкны күреп, хозурланмый мөмкин түгел. Без килгәндә дә коймаларны буйыйлар, җыештыралар, себерәләр иде. Гимназия директоры Фатыйх Хәкимуллин уены-чыны белән:
– Бездә көн дә өмә, – диде. – Кенәр борылышына кадәр чистартып менәбез, Күпербашка кадәр чистартып төшәбез...
Фатыйх Хәмбәлович мәктәп территориясен генә (2 гектардан артык) түгел, күпме җирне җыештырып торулары турында сөйләп шаккатырды.
“Арча АТПсы”, Идел буе электр челтәренең Арча РЭСы, “Арча МСО”сы, газ куллану хезмәте һ.б. үз тирәләрен матур итеп тотарга тырыша.
– Шәһәр Советы башкарма комитеты кабул иткән кагыйдәләр буенча шәхси хуҗалыклар, оешма, предприятиеләр үз территорияләре чигеннән 5 метр тирәлекне тәртиптә тотарга тиешләр, – ди шәһәр Советы башкарма комитеты җитәкчесе урынбасары Камил Гомәров.
Районда шәхси эшмәкәрләр ачкан җитештерү, хезмәт күрсәтү, сәүдә нокталары хәзер бихисап. Бөлгенлеккә чыгып ябылган предприятиеләрнең ишегалларында хәзер ачылган вак ширкәтләрне белеп тә бетерерлек түгел. Шундый зур ишегалларының берсенең капкасыннан үтүгә бозау кадәрле эт каршы ала. Биналарының ишегендә йозак. Түрдәге зур бинаның капкасына “Арендага алынган, кермәскә” дип язылган. Анысында безнең эшебез юк, әмма үз тирәңне, урам якны чүп үләненнән арындырып, кешечә тотарга кирәк.
Элеккеге “Байконур” кибете ишегалдында да хәзер берничә ширкәт. Булсын, без моңа шат кына. Тик менә территориянең арткы коймасына терәлеп үскән урам яктагы чүп үләненә бер дә сөенеп булмый.
Арча станциясендәге Агрономнар урамындагы элеккеге предприятие- ләр территорияләрен, урам якларын алабута, кычыткан, тигәнәк, өрәңгеләр басып бетергән. Югыйсә, шәһәрнең эчке кагыйдәләре буенча милек хуҗалары биналарны арендага биргән эшмәкәрләр белән ишегалларын, урам якны кем тәртиптә тотачагы турында рәсми рәвештә килешкән булырга тиеш. Атка печән кем сала? Шунысы мәгълүм: шәхси хуҗалыкмы, оешма, предприятие, ширкәтме – ишегаллары, бакчалар, урамнар көлеп торсын! Арчада бу юнәлештә эшлисе бар әле.
Румия Надршина