Үзе бер дөнья

Үзе бер дөнья
ТР Президенты Рөстәм Миңнеханов “Дәрестән соң мәктәп” проектыннан мөмкин кадәр киңрәк файдалануны, дәрестән тыш алып барыла торган эшчәнлектә балаларның һәм яшьләрнең техник иҗатын үстерүгә өстенлек бирүне таләп итә. Шушы максатны күздә тотып, газетада “Техник иҗат” дигән яңа рубрика ачабыз һәм даими рәвештә язмалар биреп барачакбыз.
Техник иҗат ул күп кырлы. Кайсы гына өлкәне алсаң да, киләчәкне күздә тотып, заман белән бергә атлап бару максат итеп куела. Техника, электроника — болардан башка яшь буынны күз алдына китереп булмый. Музыканы гына алыйк. Аның техник иҗат белән бернинди бәйләнеше юк кебек. Ә менә район сәнгать мәктәбендә балалар иҗаты белән танышсаң, фикерләр үзгәрә.
— Быел ТРның Мәдәният министрлыгы бәйгесендә “Заманча компьютер технологияләре чаралары белән дөньяның матурлыгын һәм гармониясен танып белү” проекты белән катнашып, грант алуга ирештек, — дип куанып сөйли сәнгать мәктәбе директоры Гөлнара Сабирова. — Компьютер сыйныфы эшлибез. Яңа елдан балалар компьютер ярдәмендә сәнгать дөньясын бөтенләй башкача танырга, иҗат итәргә өйрәнәчәк. Синтезаторны гына алыйк. Электроника ярдәмендә бала үзенең иҗади мөмкинлекләрен үстерә. Электр гитаралары белән дә яшүсмерләр музыкага булган ихтыяҗны гына канәгатьләндереп калмыйча, төрле аһәңнәр табып, даими иҗади эзләнүдә. Якын көннәрдәге максатыбыз – санлы фортепьяно алу.
9 яшьлек Алияне әтисе сәнгать мәктәбенә җырларга алып килә. “Миңа балалар җырлыйбыз, дип киләләр, — ди укытучысы Альбина Фатыйхова (рәсемдә). — Ә мин аларны үзегез уйнап, үзегез җырларсыз дип, синтезаторда, фортепьянода уйнарга да өйрәтәм. Синтезаторны аерата яраталар”.
Шулай булмый, программалы синтезатор үзе бер дөнья, лабаса! Электрон клавишларына басасың да, кирәк икән скрипка тавышы, я булмаса, баян, аккордеон моңы чыгарасың, хәтта, сәләтең булса, көй язасың. “Нәрсә дә булса уйлап табып, иҗат итәргә була, — ди музыка укытучысы Тайфә Гыйдиятуллина синтезатор мөмкинлекләрен санап. — Бала үз уйнаганын үзе тыңлый, ритмны тотып ала, бер үк вакытта җырларга өйрәнә, шулай итеп, игътибарлыга әйләнә, уйлау сәләте арта, хәтере яхшыра, дөньяга карашы үзгәрә, күзе ачык була”.
Алия Ногманова синтезаторда уйный алуына бик шат. Апасы Айсылу да, шушында ук музыка белеме алып, хәзер педагогика көллиятендә укый. Алия җырчы булам, ди. Бирсен Ходай! Белемле, интеллектлы җырчылар бик кирәк.
Концерт залы сәхнәсен-дә инструменталь ансамбль сыйныфы дәресе. Аны Альмира Фәхретдинова алып бара. Алсу Закирова синтезаторда, Динә Борһанова белән Алинә Шәрәфиева электр гитараларында, Диана Гайнуллина барабанда эстрада җырлары башкаралар. Менә ул кайда техник иҗади мөмкинлекләр?! Алар үзләрен сәхнәдә “текә яшьләр” итеп хис итәләр. Нәкъ судагы балык кебек. Ә балык елгада гына түгел, диңгез, океанда да яхшы йөзә. Бала да мәктәптә дәрестән тыш дәресләрдә үзе өчен кайсы шөгыльне сайласа да, әгәр дә аңа техник иҗатын үстерергә мөмкинлек бирәләр икән, бу, әлбәттә, аңа алга таба һөнәр үзләштерер өчен дә ярдәм итәчәк һәм ул беркайда да югалып калмаячак.
Р.САТТАРОВА