Дүрт автобус яңара

Дүрт автобус яңара
14 ноябрьдә Әлмәттән Казанга мәктәп укучыларын алып баручы микроавтобусның һәлакәткә юлыгуы турындагы хәбәр беркемне дә битараф калдырмагандыр.
Матбугат чаралары язганча, автобус шоферы 2011 елда спиртлы эчемлек кулланганы өчен машина йөртү таныклыгыннан мәхрүм ителеп, аны быел февраль аенда гына алган, яшьләр эшләре идарәсенә шофер булып урнашуына бер ай гына булган. Экспертиза күрсәткәнчә, йөртүче исерек булган, рейска чыгар алдыннан хәтта медицина тикшерүе дә узмаган, ә автобус тиешле техник карау да үтмәгән булган. Әлеге фаҗига бер укытучының гомере өзелүгә, 11 укучының авыр хәлдә хастаханәгә эләгүенә китерде.
Бу уңайдан фикерләр төрле булды, ләкин күпләр, ни өчен балаларны тәҗрибәсез шоферларга ышанып юлга чыгарганнар, дип борчылды. Уйланырлык сәбәп-ләр дә күп шул, чөнки юл һәла-кәтләре турындагы хәбәрләр әледән–әле ишетелеп, җанны тетрәндерә. Безнең районда бу мәсьәләдә эшләр ничек тора соң?
Кече Төрнәле авылы балалары мәктәп автобусына утырыр өчен 200 метрга якын араны Казанка елгасы аша салынган җәяүлеләр күперчегеннән, аннан ике чакрымга якын җәяүләп басу сукмагыннан чыга. Елның нинди фасылы булуга карамастан. Ильмира Галәветдинованың ике кызы, көн дә шушы юлдан үтеп, Лесхоз мәктәбенә укырга бара. — Кышкы бураннарда бигрәк тә борчылам, ярый әле хәбәрләшеп торырга кәрәзле телефоннар бар, — ди ул. — Авылдашыбыз, укытучы Гөлшат апа янәшәләрендә булгач, күңел тынычрак. Гөлшат Гыйләҗиева автобуска утыргач икеләтә җаваплы: бердән, укытучы, икенчедән, үз маршрутларындагы балалар аның күзәтүе астында. Ул исә, үз чиратында, автобус йөртүче Рамилнең хезмәтен уңай бәяли.
Рамил Сафинның машина йөртү стажы 15 ел. Мәктәпнең “Fiat Ducato” автобусын йөртә башлавына өч елдан артык. Иртән 5тә торып китәргә туры килсә дә, хезмәте турында яратып сөйли. Укучыларны дүрт авылдан барып ала, дәресләр беткәч, илтеп куя. Һәр авылга барып кайту сәгате минутлап исәпләнгән. Хезмәтенең уңай, тискәре яклары турында сорашам.
—Эшем буш вакытлар, ялларның күп булуы белән уңай, әлбәттә, ләкин бик җаваплы. Аеруча тәүлекнең караңгы вакытында кыен, — ди ул.
Райондагы мәктәп автобуслары “Арча автотранспорт предприятиесе” ширкәтенә карый. Директор Рүзәл Гәрәев һәрберсенең хезмәтеннән хәбәрдар, эшләреннән канәгать булуын әйтте.
—Районда 18 мәктәп автобусы балаларны йөртә, махсус автобуслар җитмәгәч, Утар Аты, Арча шәһәре, Шушмабаш маршрутларында предприятие автобуслары йөри. Аннан, безнең мәктәп автобуслары Әтнә районында да балаларны йөртә, шунлыктан, барлыгы 21 мәктәп автобусы бар. Мәктәпләр белән килешү төзеп эшлибез, автобусларның расписаниесе дә бергә килешеп төзелә. Ай саен мәктәп директорлары йөртүченең ничек эшләве, аннан канәгать булу–булмавы турында язмача хисап тапшыра. Йөртүчеләргә килгәндә, эшкә алганда аларның автобус йөртү буенча өч ел стажлы булуы исәпкә алына һәм “Д” категорияле йөртү таныклыгы булу мәҗбүри. Ел саен алар 20 сәгатьлек махсус курслар үтә. Бу хезмәттә эшен яраткан кеше генә эшли, — ди директор.
Чыннан да, хезмәткә мәхәб-бәтләре булмаса, үзләренә шулкадәр җаваплылык алмаслар иде. Чөнки мәктәп автобусларына карата таләпләр югары, һәрдаим тикшерәләр. Елга ике тапкыр ЮХИДИ бүлекчәсендә техник карау узалар. Көн дә иртән рейска чыкканда, кичен эштән кайт-канда техник карау белән бергә медицина тикшерүе дә үткәрелә.
— Мәктәп урнашкан авылларда автобусларны куяр өчен махсус урыннар, оешма гаражлары, механиклар, шулай ук авылның фельдшерлары белән дә килешүләр төзедек. Ләкин кайбер авылларга кадәр мәктәп автобуслары барып җитәрлек асфальт яки таш юл булмавы авырлык тудыра, — ди Рүзәл Гәрәев. Автобусларны төзекләндерү эшләре автотранспорт предприя-тиесендә башкарыла, ай саен йөртүчеләр аның төзеклеген тикшертергә алып килә.
Мәктәп автобуслары йөри башлаганга инде 5 ел. Район ЮХИДИ бүлекчәсендә мәктәп автобуслары катнашында юл–транспорт һәлакәте теркәлгәне юк, диделәр, шөкер. Шушы көннәрдә 4 микроавтобуска алмашка яңалары кайткан. Аларга бер генә теләк: юлларда хәвеф–хәтәрләргә юлыкмыйча, балаларны исән–имин йөртергә язсын.
Юл хәрәкәте куркынычсызлыгын тәэмин итү буенча республика комиссиясе утырышында ТР ЮХИДИ идарәсе җитәкчесе Рифкать Миңнеханов балаларның куркынычсызлыгына бәйле берничә тәкъдим кертте: автобусларның техник төзеклеген тикшерүгә ныграк басым ясарга, аларны “Глонасс–112” системасы һәм куркынычсызлык каешлары белән җиһазларга кирәк. 23 сәгатьтән иртәнге 5кә кадәр укучыларны машиналарда йөртүне тыярга ниятлиләр. Балаларны йөртү буенча эшләүче һәр оешмада юлга чыгаруга җаваплы кеше булырга, ә райондагы эчке эшләр бүлегенә аларны алып бару турында алдан хәбәр ителергә тиеш.
Розалия ЗИННӘТОВА