Арчаны ярата

Арчаны ярата
Район үзәгеннән читтәге авылда үскән, татар мәктәбен тәмамлаган улларның һәм кызларның үз көчләре белән югары даирәләргә күтәрелүенә сокланмый һәм алар белән горурланмый мөмкин түгел. Ташкич авылы егете, “ТАТМЕДИА” ачык акционерлык жәмгыяте филиалы “Идел–Пресс” полиграфия–нәшрият комплексы” генераль директорының коммерция мәсьәләләре буенча урынбасары, коммерция эшләре буенча директор Әнәс Әскәров шундыйлардан.
Берничә ел элек Арча шәһәре уртасында бик матур йорт калкып чыкты. Китап кибете хуҗасы Әнәснеке, диделәр. Шул тирәдә яшәгәч, үзен дә күргәли башладык. Кап–кара чәчле, уртача буйлы якташыбыз хәрәкәтчән, бик җитез кеше булып чыкты. Тормыш шулай көйләнгән. Вакытны бушка сарыф итәсе түгел.
Әнәс гаиләсе белән Казанда яши. Ә Арчадагы йортларына алар ял итәргә, бакчада эшләргә, авыл һавасы суларга, якташлары белән аралашырга кайта.
— Арчаны яратам, — ди ул. — Туган җир тарта. Ауга чыгып керсәң дә, Казансу буена балыкка төшсәң дә, велосипедка утырып бер әйләнеп кайтсаң да җанга рәхәт булып китә.
Әнәс әфәнде Арчадагы өен дә ярата. Чөнки аның һәр почмагы күңелне куандырып, йөрәккә шифа биреп тора торган итеп эшләнгән. Ничек яратып ул үзенең икенче каттагы эш бүлмәсе турында сөйли, андагы китаплар белән таныштыра. Бүләкләре дә шунда, күз алдында гына. 2006 елда “Татарстан Республикасының атказанган мәдәният хезмәткәре” исемен алган. Быел 50 яшь тулу уңаеннан “Россия китап берлеге” күкрәк билгесе, Татарстан Республикасының “Фидакарь хез-мәте өчен” медале белән бүләкләнгән. Россия һәм Татарстан дәрәҗәсендәге Мактау грамоталары да хәсиятләп саклана. Бу үзе бер тарих, кешенең хезмәтен бәяләүче бүләкләр.
Өч ир бала үсә алар. Сеҗе мәктәбен тәмамлаганнан соң, район хәрби комиссариаты егетне Үрнәк һөнәр училищесында шоферлыкка укыта. Германиядә армия хезмәтен үтә. Кайткач, колхозда шофер булып эшли.
— Укырга омтылыш бар иде, —дип сөйли Әнәс әфәнде. — Армиядән 9 майда кайттым. Кайтуга, күршеләр белән өч йорт яндык. Өй салырга тотындык. Шулай да укырга җай таптым. Әтнә техникумында укып, механик һөнәрен алдым.
Хезмәт биографиясен гади шофердан башлаган егет үзенең тырышлыгы, үҗәтлеге бәрабәренә колхозда механик, баш инженер дәрәҗәсенә күтәрелә. Хәтта Мәскәүгә комсомолның XXнче съездына бара. Ул вакытта Әнәс колхозда комсомол оешмасы секретаре булып эшли.
— Мәскәүдән кайтуга районга комсомол оешмасының икенче секретаре итеп чакырганнар иде, риза булмадым, — ди ул. — Колхозда җи-тәкчелек алмашынгач, 1987 елда Казанга чыгып киттем. Бауман урамындагы Татарстан китап нәшрияты гаражында механик булып эшли башладым.
Ул бүгенге хезмәт дәрәҗәсенә күтәрелүдә барлык баскычларны үттем, дип саный. Андыйларны түбәннән югарыга күтәрелде, диләр. Хезмәт кешесенең бөтен кыйммәте дә шунда. Ике югары белем (кооператив, юридик) алуы да файдага гына була. Ә коммерция белән бәйле хезмәт иң авырлардан санала.
— Безгә акчаны үзебезгә эшләп табарга кирәк, — ди ул. — Төп бурыч — предприятиене эш белән тәэмин итү. Бер айга уртача кимендә 55 млн. сумлык продукция эшләп чыгарырга кирәк. Ә сине беркайда да көтеп тормыйлар. Мәскәүдә еш булам. Халык-ара күргәзмәләрдә катнашабыз. Нәшриятка кагылышлы басмалар эшләп чыгару буенча отышлы клиентлар белән килешүләр төзибез. Көндәшлек бик көчле. Эре полиграфия–нәшрият предприятиеләре Мәскәүдә, Башкортстан, Самара, Ульяновск, Мари Илендә һ.б. өлкәләрдә бар. Казанда гына да 43 типография. Хәзер бездә югары сыйфатлы продукция җитештерергә сәләтле заманча җиһазлар. Көндәшлеккә бирешмибез.
Көндәшлеккә бирешмәс өчен нәкъ менә Әнәс Әскәров кебек тынгысыз, өлгер, җитез, таләпчән булу кирәктер. Ул шуны ук үзенең хезмәткәрләреннән дә таләп итә. Шуңа да аларның эше уңышлы бара. Арчада китап кибете тотуы да аның тырышлыгы нәтиҗәсе.
Тормыш иптәше Алсу белән бер кыз һәм бер ул тәрбияләп үстерделәр. Гаилә белән алар Әнәснең үзе кебек үк җитезләр һәм тырышлар. Туган авылында мәчет эшләтеп, игелекле гамәл кыла ул.
Әнәс Әскәров буш вакытларында кулына гармун ала. Хоккей уйнарга да өлгерә. Казанда ветераннар командасында ул. Арча үзенең Әнәс кебек уллары белән горурлана ала.
Румия НАДРШИНА