Хуҗа икәнсең — хуҗа бул!

Хуҗа икәнсең — хуҗа бул!
Территорияләрне төзекләндерү авыл җирлекләре алдында торган төп мәсьәләләрнең берсе. Районның барлык торак пунктларында ел дәвамында йорт биләмәләре тирәсен тиешле санитар тәртипкә китерү эшләре алып барыла. Урамнар каралган, матур төс ала. Һәм менә шушы фонда тәрәзәләре ватылган, стеналары каралган, түбәләре иңгән хуҗасыз йортлар аеруча күзгә ташлана. Кайбер йорт биләмәләренең җирдә ятучы ярым җимерек стеналары, нигезе яки түбәсе генә калган.
Хуҗасыз дип әйтү бу йорт-ларның ияләре юк дигәнне аңлатмый әле, аларның күбесенең хуҗасы бар, әмма төрле сәбәпләр белән анда яшәмиләр генә. Кайбер гаиләләр шәһәргә киткән, башкалары мираска алган, әмма аны рәсмиләштерергә ашыкмыйлар, чөнки ул күп вакыт ала һәм кыйммәт тә. Аннан соң җир участогына да, корылмага да салым түләргә туры киләчәк.
Россия Федерациясе Гражданнар кодексының 293 маддәсендә: “Әгәр бинаның иясе аны билгеләнгән максатта файдаланмый, системалы рәвештә күршеләренең хокукларын һәм мәнфәгатьләрен боза яисә торак белән аның җимерелүенә юл куеп эш итә икән, җирле үзидарә органы аның хуҗасын тәртип бозуны бетерү кирәк-леге турында кисәтә ала.
Әгәр аның хуҗасы кисәтүдән соң да күршеләрнең хокукларын һәм мәнфәгатьләрен бозуны дәвам итә яки торак бинасын максатчан файдаланмый яисә нигезле сәбәпләрсез кирәкле ремонтны ясамый икән, суд, җирле үзидарә органы дәгъвасы буенча андый торак бинаны ачык торгка куеп, иясенә сатудан алынган акчаның суд карарын үтәтү чыгымнарын чигергәннән соңгы өлешен түләү турында карар чыгарырга мөмкин”, — диелә.
Йорт биләмәсен беркем дә мираска рәсмиләштер-мәгән очракта, ул закон буенча вариссыз калган милек дип танылырга һәм муниципаль берәмлек яки Россия Федерациясе милегенә тапшырылырга мөмкин.
Районда андый йорт биләмәләре бик күп. Чагыштыру өчен: 2008 елда районда 340 хуҗасыз йорт бар иде, 2014 елда 270кә калды. Җирле үзидарә органнары 7 ел дәвамында бу юнәлештә эзлекле эш алып бардылар. Нәтиҗәдә 166 йорт сүтелде, 96сы ремонтланды, 51 йортның иясен эзләү чаралары күрелде. Инде саннар кимергә тиеш иде, әмма авылларда корылмалар елдан–ел искерә, шуңа бәйле рәвештә проблемалы йорт биләмәләре арта. Бу җитди проблеманы халык булышлыгыннан башка хәл итеп булмый. Шуңа күрә гражданнарны күчемсез милеккә ия булу, файдалану һәм эш итү хокукын законлаштырырга, сак карарга, аның сакланышын тәэмин итәргә чакырып мөрәҗәгать итәбез.
Ташландык йортларның авылларыбызның ямен алып утыруларын гына түгел, ә янгын һәм санитария–эпидемиология торышына да куркыныч тудыруын истә тотыгыз.
Алсу МӨХӘММӘТОВА,
Арча район Советы аппаратының оештыру–гомуми бүлегенең хокук һәм законнарны
системалаштыру секторы мөдире,
Айнур ТАҺИРОВ,
Арча муниципаль районының административ комиссиясе секретаре