ЯҢАЛЫКЛАР

Вакыт юк, дию, авырту ул. Ял итәргә дә җай табарга була. Вакытны көйли белергә генә кирәк. Курса-Почмактан үзенең гаилә фермасы булган Фәргать Хөрмәтов әнә шулай, ди. Аның фикеренчә, бар нәрсәгә – эшкә дә, ял итәргә дә өлгереп була, бары тик теләк кенә булсын.

Фәргать армиядән соң эчке эшләр бүлегендә эшли, Сеҗе участогында участок инспекторы  була, Чечняга да барып кайта. Сугышчан хәрәкәт ветераны медальләр белән дә бүләкләнә. Аннан кайткач читтән торып югары уку йортында юрист һөнәрен үзләштерә.

2013 елда ул капитан дәрәҗәсендә отставкага китә. Көче ташып торган әле кырык яше дә тулмаган ир-ат. Нишләргә? Озак уйлап тормый Фәргать, авылда үз бизнесын башлап җибәрә.

Хәер, бик тынычлап йоклый алмады да инде алар, шуңа шикәрне дә күбрәк тоттылар, ди белгечләр

Районның иң тәҗрибәле агрономнарының берсе Миннәхмәт Сәгыйтьҗанов белән телефон аша сөйләшкәләп алабыз.

Ул хәзер лаеклы ялда: “Тәҗрибәләрне үзебезнең  бакчада гына ясыйм, эш рәхәт”, – ди. Аның белән беркайчан да күңелсез түгел, сүзгә кесәгә керми. Бу юлы язның иртә килүе турында сөйләштек.

– Мин белгәндә беренче майга чәчү беткән бер ел булды, – ди ул. – Мин 1975 елда югары уку йортын тәмамлап агроном булып эшли башладым. 2 майда бәрәңге утыртырга керештек, 9 майга тәмамладык.

Мин дә яхшы хәтерлим ул елны. Апрель аенда 30 градус эсселәр торды, Иске Ашыт басуында чәчүчеләр янында кос-тюмны салып йөрергә туры килгән иде.

Әле шуны карап утырдым: 1975 елда район буенча бер гектардан иген уңышы нибары 8,25, бәрәңгенеке 60 центнер чамасы булган. Быелгысы аңа охшап килә күрмәсен инде, һәр нәрсәнең үз вакыты, дигәндәй...

Җылы һава уҗымнарны кышкы йокыдан уятып җибәрде. Хәер, бик тынычлап йоклый алмады да инде алар, шуңа шикәрне дә күбрәк тоттылар, ди белгечләр.

Бу хакта бүген Россия Федерациясе авыл хуҗалыгы министры Дмитрий Патрушев социаль әһәмиятле авыл хуҗалыгы продукциясе һәм азык-төлек вәзгыяте мониторингы буенча Оператив штаб утырышында әйтте. Аның эшендә Татарстан Республикасы Премьер министры урынбасары – Татарстан Республикасы авыл хуҗалыгы һәм азык-төлек министры Марат Җәббаров катнашты.

Хәзерге вакытта, Дмитрий Патрушев сүзләренә караганда, халыкны социаль әһәмиятле азык-төлек продукциясе белән тәэмин итү вәзгыяте куркыныч тудырмый. Шулай да, илдә азык-төлек тотрыклылыгын саклап калу өчен Россия Федерациясе Авыл хуҗалыгы министрлыгы өстәмә чаралар күрә. Аерым алганда, Россия базары өчен аеруча мөһим булган бөртекле культураларны экспортлауны квоталауны чикләү механизмы эшләнде – Хөкүмәтнең тиешле карары белән квота бу елның 1 апреленнән 30 июненә кадәр 7 млн тонна күләмендә карала. Моннан тыш, Министрлык 1 млн тонна күләмендә товар интервенцияләрен уздыруга әзерләнү эшләрен башлады. Бу чаралар ризык әзерләү һәм терлек азыгы өчен ашлыкның тиешле күләмен тәэмин итүне, ашлыкка бәянең төшүен гарантияли, шулай ук азык-төлек товарларына кулланучылар бәяләренең күтәрелүен булдырмауны тәэмин итә.

Хәзерге вакытта үз-үзеңне изоляцияләү режимы кертелүгә бәйле рәвештә, Татарстан Республикасы Авыл хуҗалыгы һәм азык-төлек министрлыгы шәһәр халкына фермер продукциясен өйгә китертергә тәкъдим итә. Республикада авыл хуҗалыгы продукциясен электрон сәүдә челтәрләре аша сату буенча шактый актив эш алып барыла, продукцияне өйгә китереп бирү буенча 40тан артык мәйданчык эшли. Сезнең игътибарга шуларның аеруча популяр булганнарын тәкъдим итәбез:

Файдалы һәм “дөрес” продуктларны өйгә китереп бирү буенча Станция Плантация сервисы – ул 2018 елдан башлап эшли. Биредә организмга зыян китерә торган куркыныч өстәмәләрсез һәм компонентларсыз имин һәм сыйфатлы продуктлар алырга мөмкин, болар: яшелчәләр һәм җиләк-җимешләр, фермер ите, сөт продуктлары, чикләвекләр һәм киптерелгән җиләкләр, башка илләрдән кайтарылган, бездә җитештерелми торган җиләк-җимешләр һәм башка продуктлар, органик косметика һәм башка бик күп әйберләр.

Татарстан Республикасы Авыл хуҗалыгы һәм азык-төлек министрлыгының оператив белешмәләренә караганда, узган ял көннәрендә республиканың барлык районнары язгы кыр эшләренә чыктылар, болар – көзге культураларны һәм күпьеллык үләннәрне тукландыру эшләре. Ә Биектау, Чүпрәле һәм Зеленодольск районнары күпьеллык үләннәрне һәм көзге культураларны тырмалауга (Зеленодольск районы) да керештеләр.

«Дөньядагы бүгенге вәзгыятьне истә тотып, азык-төлек иминлегенең әһәмияте тагын да арта. Язгы көн ел туйдыра, диләр. Барысын да вакытында эшләргә һәм республика өчен яхшы уңышка нигез салырга кирәк. Барлык күрсәтмәләрне үтәп эшлибез. Техника да төзек булсын, үзебез дә сәламәт булыйк, эшне дә вакытында төгәллик, – диләр игенчеләр, – шуңа күрә, өйдә калалган кешегә чыгып йөрмәскә киңәш итәбез, инфекция таралмасын өчен».

Яңа коронавирус йогышлы авыруы таралуга бәйле рәвештә, Россия Федерациясе Хөкүмәте тарафыннан 2020 елның 18 мартында 294 номерлы "Карантин очрагында хасталык кәгазе рәсмиләштерүнең, вакытлыча эшкә яраксызлык буенча пособие билгеләү һәм түләү кагыйдәләрен (алга таба – Кагыйдәләр) раслау турында” карар кабул ителде.

Кагыйдәләр 2020 елның 20 мартыннан 1 июленә кадәр гамәлдә булачак.

Кагыйдәләр Россия Федерациясенә яңа коронавирус йогышлы авыруы (2019-nCoV) белән авыру очраклары теркәлгән илләрдән кайткан иминиятләштерелгән затларга, шулай ук алар белән бергә яшәүче эшләүче иминиятләштерелгән затларга кагыла. Ягъни хасталык кәгазен хезмәткәр үзе генә түгел, ә бергә яшәүче эшләүче гаилә әгъзалары да ала ала. Хасталык кәгазе алучыларның калган категорияләренә әлеге тәртип кагылмый.

Пособиене билгеләү һәм түләү Россия Социаль иминият фонды системасында (алга таба – ФСС) электрон документ рәвешендә урнаштырылган хасталык кәгазе нигезендә гамәлгә ашырыла.

Татарстан Республикасы Хөкүмәте Йортында узган бүгенге киңәшмәдә Татарстан Республикасы Премьер министры урынбасары – Татарстан Республикасы авыл хуҗалыгы һәм азык-төлек министры Марат Җәббаров авыл хуҗалыгы техникасын язгы кыр эшләренә әзерләүнең торышы турында сөйләде.

Барлык муниципаль районнар белән видеоконференция режимындагы киңәшмәне Татарстан Республикасы Президенты Рөстәм Миңнеханов үткәрде. Киңәшмәдә Татарстан Республикасы Премьер-министры Алексей Песошин да катнашты.

Кышның аномаль җылы булуы һәм язның иртә килүе аркасында игенчеләрнең планнарына үзгәреш кертелде һәм бу авыл хуҗалыгы эшләрен гадәттәгедән иртәрәк башларга мөмкинлек бирде. 41 районның авыл хуҗалыгы җитештерүчеләре бөртекле көзге культураларны тукландыру эшләрен башкаралар. Татарстан Республикасы Авыл хуҗалыгы һәм азык-төлек министрлыгының оператив белешмәләре буенча, бүген көндә язгы кыр эшләренә түбәндәге районнар кереште: Актаныш, Чистай, Азнакай, Буа, Биектау, Мөслим, Алексеевск, Арча, Апас, Лаеш, Минзәлә, Сарман, Ютазы, Аксубай, Әлмәт, Әтнә, Баулы, Чүпрәле, Зеленодольск, Кайбыч, Кама Тамагы, Лениногорск, Мамадыш, Түбән Кама, Яңа Чишмә, Нурлат, Питрәч, Балык Бистәсе, Тукай, Әлки, Балтач, Бөгелмә, Югары Ослан, Алабуга, Кукмара, Саба, Спас, Теләче һәм Чирмешән районнары.

«Районнардан, ашламалар кертергә иртәрәк түгелме әле, дигән сораулар килә. Галимнәр һәм практиклар күрсәтмәләре буенча, иртә тукландыру икътисадый акланган агроалым, бигрәк тә көзге культуралар зәгыйфьрәк чыккан кишәрлекләрдә. Шуңа күрә эшне шундый кишәрлекләрдән башларга кирәк. Чәчүлекләрне тукландыруны иртә башлау агрегатларга һәм эшләүчеләргә йөкләнешне нәтиҗәлерәк бүләргә мөмкинлек бирә», – дип, билгеләп үтте Татарстан Республикасы Премьер министры урынбасары – Татарстан Республикасы авыл хуҗалыгы һәм азык-төлек министры Марат Җәббаров.

Татарстан Республикасы Президенты Рөстәм Миңнеханов белән килештереп, Татарстан Республикасы Авыл хуҗалыгы һәм азык-төлек министрлыгы тарафыннан шимбә көнне, 28 мартта, авыл хуҗалыгы ярминкәләре булмый, дигән карар кабул ителде.

«Мондый карар коронавирус инфекциясе таралуын булдырмый калу максатында кабул ителде. Авыл хуҗалыгы ярминкәләренә аеруча өлкәнрәк яшьтәге шәһәр кешеләре йөри, ә менә алар әлеге авыруга күбрәк бирешүчән. Әлбәттә, ярминкәләр һәрвакыт ачык һавада үтә һәм вирусның таралу ихтималы да зур түгел, әмма без гражданнар сәламәтлеге өчен әз булса да куркыныч тудыра торган чаралар уздыруны рөхсәт итә алмыйбыз. Моннан тыш, 21 мартта “Казан” агропаркында узган ярминкәдән күренгәнчә, продуктлар сатып алуга карата ыгы-зыгы булмады. Республикада авыл хуҗалыгы продукциясе җитәрлек. Мөмкин булуга, ярминкәләр кабат уздырыла башлаячак», – дип аңлатты бу карарны Татарстан Республикасы Премьер министры урынбасары – Татарстан Республикасы авыл хуҗалыгы һәм азык-төлек министры Марат Җәббаров.

“Татавтодор” оешмасының Арча филиалы эшчеләре юлларда төзекләндерү эшләренә тотындылар. Быел алар кайсы авылларга юл салачак?

Сәер килде быел кыш. Юлларны да ватып бетерде. Әтнә юлында төзекләндерү эшләре бара. Тагын кайларда юл начар? Бу хакта инстаграм битендә язгач, 70кә якын комментарий килде.

Менә кайберләре: “Пөшәңгәр белән Апаз арасындагы юлны кайчан карыйлар? Асфальт салабыз, диюләренә бер гасыр була”, “Яңасалага юлны яхшылап ямыйсы бар”, “Алан юлының чокырлысы булса да сөенер идек”, “Шушмабаш-Носы юлы күптән асфальт көтә”, “Арча-Курса арасы, чапмый гына кайтасы”, Лесхоз-Күлтәс, Түбән Аты, Сөрде-Яңа Кенәр, Үрнәк-Урта Пошалым, Симетбаш-Яңа Кенәр юллары һәм башкалар.

Шуларны укыганнан соң без “Татавтодор” оешмасының Арча филиалы җитәкчесе Альберт Сафиевка берничә сорау белән мөрәҗәгать иттек. Бәхет быел кайсыларына елмаер?