ЯҢАЛЫКЛАР

Август аенда Татарстан Республикасы Авыл хуҗалыгы һәм азык-төлек министрлыгы тарафыннан «Иң яхшы комбайнчы - 2020» республика конкурсы игълан ителгән иде, ул комбайнчы һөнәренең абруен күтәрү һәм популярлаштыру, уңышны оператив һәм сыйфатлы җыеп алу, шулай ук Татарстан Республикасы агросәнәгать комплексында урып-җыю техникасы паркын нәтиҗәле куллану максатларында ел саен уздырыла.

Быел Министрлыкның конкурс комиссиясе республикада һәм район дәрәҗәсендә иң күп суктырылган ашлык һәм иң күп чабылган мәйдан күрсәткечләре буенча 200 җиңүчене билгеләде. Белгечләр 100әр мең сум акча алачак.

Казанда, Чаллыда, Зеленодольск районының Октябрьский поселогында («Яңа Тура» сәүдә-ярминкә комплексында) Татарстан Республикасы Авыл хуҗалыгы һәм азык-төлек министрлыгы тарафыннан оештырылган авыл хуҗалыгы продукциясен сату ярминкәләре узды. Үз товарларын һәм продуктларын Арча, Кукмара, Балтач, Буа районнары һәм башка районнар фермерлары һәм авыл хуҗалыгы җитештерүчеләре алып килгән иде. Барлык продукция дә ветеринария хезмәтләре тикшерүен узган.

Шушмабаш мәктәбе директоры Рәзилә Габделнур кызы Шәймәрданова әледән-әле шаккатырып тора.

Көзге ярминкәләрдә мәктәпнең 1 гектар җирдә үстергән кәбестә, кишер, чөгендерләрен күреп исебез китсә, бүген директор Мәскәүдә “Могҗизалар кыры” тапшыруында катнашуы белән сокландырды.

Киттек Шушмабашка! “Тапшыру 6 ноябрьдә генә күрсәтелә. Алдан матбугатта чыкса, кызыгы калырмы  икән?!” – дип икеләнеп каршы алды ул безне. Әмма хикмәт “Могҗизалар кыры”нда мыни?! Хикмәт Рәзилә ханымның үзендә!

Әлбәттә, сүзне без Мәскәүгә сәяхәттән башладык. 

Арчаның Горький урамында социаль ипотека буенча төзелгән йорт хуҗаларын кабул итә башлады.

Бу тирәне районның Төньяк бистәсе дип йөртәләр. Кайчандыр анда күпкатлы йортлар калкып чыгар, дип күз алдына да китерә алмадык. Хәзер ул танымаслык булып үзгәрде. Йортлар үсеп чыга, мәһабәт ике балалар бакчасы шунда урнашкан.

Социаль ипотека программасы буенча төзелгән әлеге йорт та М. Горький урамының шушы ягында урнашкан. Бу көннәрдә 44нче йорттагы фатирлар ияләренә ачкычлар тапшырыла башлады. Әлеге йортны “Энергосервис” ширкәте төзегән.

– Без аны ел башында сала башлаган идек. Пандемиягә карамастан, эшне бер көнгә дә туктатып тормадык. Үзебезнең “Армада” оешмасы төзеде аны. Прораб Мәсхүт Фазылҗанов җитәкчелегендәге бригада. Язның да, җәйнең дә матур килүе төзелеш өчен уңай булды. Коры вакытта күтәреп калдык. 3 катлы, 18 фатирлы ул. Бер, ике, өч бүлмәле фатирлар. Эчке эшләр дә сыйфатлы материаллардан гына башкарылды. Аның өчен күңелем тыныч, – диде “Энергосервис” ширкәте җитәкчесе Рамил Әхмәтгалиев.

“Энергосервис” ширкәте районда иң күп төзелеш эшләре алып баручы оешмаларның берсе. “Армада” оешмасы, шулай ук социаль ипотека буенча 5 катлы, 45 фатирлы тагын бер йорт төзи. 5 катлы, 45 фатирлы бер йорт коммерция нигезендә “Комсервис” ширкәте тарафыннан салына. Беренче Май урамындагы 4 катлы йорт та файдалануга тапшыру алдында.

Сугышта хәбәрсез югалганнар, гомумән сугыш турында язылганнарны тыныч кына укый алмый ул. “Мин әтине гел төштә күрәм”, –  ди Аксинья әби

Ул безгә телефоннан шалтыратты. Эчен бушатасы, башыннан кичкәннәрне сөйлисе килә аның. Телефоннан улы хәл белергә шалтыраткач та: “Менә журналист чакырттым әле”, – диде.

Аксинья әби 1936 елда Яңасала авылында туган. “Әтинең сугышка киткәнен хәтерлим, – ди ул. – Әби почмакларына бәрәңге кыстырып юл капчыгы әзерләде. Мин аның чыгып киткәнен тәрәзәдән карап калдым. Төшкә ул әнә шул капчыгын аскан килеш керә”.

Иван Григорьевич Калачов тракторда эшләгән, җир сукалаган, иген үстергән. Сугыш башланганда 27 яшь кенә булган аңа. Туган җиргә әйләнеп кайту, яңадан тракторы белән басулар иңләү насыйп булмый аңа. 1944 елның 4 июлендә Белоруссиядә һәлак була. Барановичи өлкәсенең Мирский районы, Кожухово авылы янында җирлиләр...

Армия сафларына көзге чакырылыш башланып китте. Октябрь аенда Арча һәм Әтнә районнарыннан 20 егет солдат киеме киячәк

Ай башында биш егетебезне озаткан идек инде. Узган атнада тагын 13 егетне армия сафларына алдылар.

Районда урнашкан матур гадәт буенча аларны әти-әниләре белән хәрби комиссариатка чакырып, тантаналы озату чарасы оештырдылар. Әлбәттә, барлык саклык чаралары кулланылды.

– Хәзерге вакытта 150гә якын егетебез 54 хәрби частьта хезмәт итә. 54 командир белән районыбыз хатлар язышып, тыгыз элемтәдә тора. Мин сезне озатып калам, бер ел буе сезнең өчен җаваплылыкны үз өстемдә тотам һәм каршы алам, – диде Арча һәм Әтнә районнары буенча хәрби комиссар Алмаз Борһанов. – Һәр егетне дога белән озатабыз. Бу да традициягә кереп китте. Һәрберсен туган көннәре, 23 февраль белән котлап открыткалар җибәрәбез, командирларыннан характеристикалар соратып алабыз. Без аны егетләребез башкалар алдында үзләрен бер баш югары хис итсеннәр, частьта аларны кыерсытырга ярамаганлыгын, ныклы контроль булуын белеп торсыннар өчен эшлибез.

28 октябрьдә Арча районында коронавирус инфекциясен профилактикалау һәм таралуына контроль чараларын тормышка ашыру буенча район штабының чираттагы утырышы булды. Аны штаб җитәкчесе, район башлыгы Илшат Нуриев алып барды.

– Районда хәлләр шактый җитди, әмма контрольдә, – диде район башлыгы. – Саклану чараларының үтәлешен ныклы контрольдә тотарга, аңларга теләмәгән кешеләргә тиешле чарасын да күрергә кирәк!

Чыгыш ясаучылар башкарыла торган эшләр турында хисап тоттылар. Кибетләрдә, җәмәгать транспортында мобиль төркемнәр тикшерүләр үткәрә. Әмма кагыйдә бозучылар һаман да булып тора. Бер шәхси эшмәкәр башкалардан таләп итәсе урында, кибеттә үзе дә битлек киюне кирәк санамый икән. Аңа карата ике тапкыр беркетмә төзелгән инде. Хәзер эш кибетнең ябылуына кадәр барып җитәргә мөмкин.

Көчләп колхозга кертүләреннән зарланып безнең авыл кешеләре Сталинга хат язган.

Акча җыеп бер шома кешегә биреп җибәргәннәр моны. Көтәләр икән, көтәләр икән – күренми бу. Башта чират зурдыр инде, дип уйлаганнар. “Аның Казанда йөргәнен күрүчеләр дә булган”, – дип сөйләгән иде әти.

Берәр айдан кайтып төшә бу. “Бардыңмы?” – дип сорыйлар. “Бардым”, –ди.“Күрдеңме?” “Күрдем”. “Нәрсә дип әйтте”. “Посмотрим!” – диде”.

...Район газетасы үзебездә басылган вакытларда без кәгазьне үзебез алып кайта идек. Төргәкләрне гаражга, коридорга тутырабыз да, типографиягә кирәк кадәр генә биреп тотабыз. Узган гасыр ахырларында бу тәртип бозылды, республикада безгә яраклы кәгазь бетте.  Кайбер районнарда газетаның  кайбер саннары бөтенләй чыга алмаган. Сугыш вакытында да булмаган мондый хәл..Җыелып сөйләшәбез, мөхәррир Тәлгать Кавиевич әйтә: “Кәгазьне үзебезгә табарга туры килә, Балахно белән Соликамскийга бармыйча булмый”, – ди.

Татарстан Республикасы Авыл хуҗалыгы һәм азык-төлек министрлыгы хәбәр итүенчә, 29 октябрьдә 15:00 сәгатьтә «Агрополия» бердәм белем бирү платформасында «Авыл хуҗалыгы кооперациясендә бухгалтерлык исәбе» курсы буенча чираттагы бушлай вебинар узачак.

Семинар барышында Казан дәүләт аграр университеты Икътисад институтының бухгалтерлык исәбе һәм аудит кафедрасы доценты Альберт Исхаков түбәндәгеләр турында сөйлиячәк:

*кооперативларда бухгалтерлык һәм идарә исәбен дөрес алып бару ни өчен мөһим;

*исәп алып бару өчен нинди инструментлар бар;

*компания үсешенә бу ничек ярдәм итә.

Иске йортларга, биналарга тыныч кына кереп булмый. Кайчандыр монда  тормыш кайнаган, шау-гөр килгән... Эх! Өй җылысын сизә күңел...

Элеккеге Лесхоз балалар бакчасы ишегалдына да тыныч күңел белән үтеп булмады. Ә бит бу бинада күпләрнең балачагы, кемнеңдер хезмәт юлы үткән. Бүген инде коймалар ауган, тәрәзә пыялалары коелган... Баскыч төбендә мендәрләр аунап ята. Ватык уенчык машина, курчаклар... Бина җимерелмәгән, төз, матур тора үзе. Бүрәнәләрдән эшләнгән янкормасы да бар. Янәшәдә ашарга пешерү бинасы булганга охшаган. Табаклар, мич моңаеп тора... Чоланыннан әкият геройлары киемен табып алдым.  Балаларның чыркылдап көлгән, сөйләшкән, уйнаган тавышлары ишетелгәндәй булды... Шау-гөр килеп торган бакча бит бу!

Безнең килгәнне күреп, шул тирәдә яшәүчеләр җыелды.

– Ут чыгудан хәтәр, – дип сөйләде алар. – Куркыта... Кичен җыела башлыйлар. Тәмәке тарталар... Үзегез күрәсез, мендәрләргә кадәр чыккан.

– Бакчасындагы өстенә агач кына куелган канализация чокырына безнең бала төшеп китә язды.