Өлешле торак төзелешендә катнашу. Өлешле төзелеш объектын тапшыру срокларын бозу.

Йорт салучы өлешле төзелештә катнашучыга объектны шартнамәдә каралган сроктан да соңга калмыйча тапшырырга тиеш (мондый срок төзүче күпфатирлы йорт (КФЙ) составына керә торган объектларны тапшырырга тиешле барлык кулланучылар өчен бердәм булырга тиеш).

Төзүче тарафыннан объектны файдалануга тапшыру һәм кулланучы тарафыннан объектны файдалануга  алу тапшыруга рөхсәт алганнан соң  яклар тарафыннан кул куелган тапшыру-кабул итү акты (яисә тапшыру турындагы башка документ) буенча шартнамәдә каралган сроктан да соңга калмыйча башкарылырга тиеш. Шул ук вакытта шартнамәдә төзүче тарафыннан өлешле төзелеш объектын тапшыру буенча йөкләмәләрне вакытыннан алда үтәүгә хокук билгеләнергә мөмкин.

Өлешле төзелеш объектын тапшыру турындагы тапшыру-кабул итү актында яисә башка документта өлешле төзелеш объекты булган торак урынының яисә торак булмаган бинаның төп характеристикалары, шулай ук яклар карамагындагы башка мәгълүмат күрсәтелә.

Торак урыны һәм коммуналь хезмәтләр өчен түләү кертү йөкләмәсе кулланучыда торак бинаны файдалануга тапшыруга рөхсәт бирелгәннән соң төзүчедән  кабул итеп алгач, бинаны тапшыру-кабул итү акты буенча тапшырган вакыттан,  ә төзүчедә аңа КФЙны файдалануга тапшыруга рөхсәт бирелгән вакыттан барлыкка килә (РФ Торак кодексының 153 ст. 2 нче өлеше).

Өлешле төзелеш объектын тапшыру тәртибе

1. Объектны кабул итү турында кулланучыга хәбәр итү.

Төзүче объектны тапшыру срогы җиткәнче бер ай кала яки объектны тапшыру һәм кабул итү вакыты башланганчы (әгәр ул шартнамәдә каралган булса) 14 эш көне алдан кулланучыга төзелеш тәмамлану һәм объектның тапшыруга әзерлеге турында хәбәр җибәрергә, шулай ук объектны кабул итү зарурлыгы һәм гамәл кылмауның нәтиҗәләре турында кисәтергә тиеш.

Хәбәр  кулланучы күрсәткән почта адресына теркәлгән исемлек һәм тапшыру турында хәбәрнамә белән заказлы хат аша  яки шәхсән үзенә кул куйдырып тапшырылырга мөмкин. Шул ук вакытта объектны тапшыру һәм кабул итү вакыты шартнамәдә билгеләнгән вакытка кадәр 14 көннән алданрак һәм бер айдан да соңга калмыйча билгеләнә алмый.

Хәбәр алган кулланучы объектны күрсәтелгән срокта кабул итәргә керешергә тиеш, ә мондый срок  билгеләнмәгән булса, документ алынган көннән алып 7 эш көне эчендә.

Тапшыру актына (тапшыру турындагы башка документка) кул куйганчы кулланучы төзүчедән объектның законда билгеләнгән таләпләргә яисә шартнамә шартларына туры килмәвен күрсәтеп, акт төзүне таләп итәргә һәм төзүче тарафыннан "Күпфатирлы йортларны һәм күчемсез мөлкәтнең башка объектларын өлешле төзүдә катнашу турында һәм Россия Федерациясенең кайбер закон актларына үзгәрешләр кертү хакында" 2004 елның 30 декабрендәге 214-ФЗ номерлы Федераль законның 7 ст. 2 нче өлеше  (алга таба - 214-ФЗ номерлы Закон) белән билгеләнгән бурычларны үтәгәнче актка кул куюдан баш тартырга хокуклы. 

2.Кулланучының объектны кабул итүдән баш тартуы.

Әгәр кулланучы объектны кабул итүне кире какса яисә объектны (югарыда күрсәтелгән очраклардан тыш) кабул итүдән баш тартса, ә төзүченең кулланучыга тиешенчә хәбәр итүе  турында белешмәләре булса (адресат тарафыннан  баш тарту турында заказлы хат килсә яисә күрсәтелгән адрес буенча адресат булмау сәбәпле заказлы хат кире кайтса), ул, объектны  тапшыру турында шартнамәдә каралган көннән алып 2 ай узгач, объектны тапшыру турында берьяклы акт яисә башка документ төзергә хокуклы (искәрмә- вакытыннан алда тапшыру ).

Шул ук вакытта берьяклы акт (яки объектны тапшыру турындагы башка документ) төзегән көннән соң объектның очраклы гамәлдән чыгу куркынычы кулланучыга   күчкән дип таныла.

3. Объектның шартнамәдә билгеләнгән тапшыру сроклары үзгәрү. 

Әгәр дә объектны төзү шартнамәдә каралган срокта төгәлләнмәсә, төзүче, вакыт беткәнче 2 айдан да соңга калмыйча кулланучыга әлеге мәгълүматны  һәм шартнамәне үзгәртү турында тәкъдим җибәрергә тиеш. Объектны тапшыру срогын үзгәртү РФ Граждан кодексының 452 статьясында билгеләнгән тәртиптә гамәлгә ашырыла.

Өлешле төзелештә катнашучы тарафыннан төзелеш срокларын күчерү турында хәбәр итү өлешле төзелештә катнашу шартнамәсендә каралган срокларны үзгәртүгә китерми. Аларны үзгәртү өчен төзүче һәм өлешле төзүдә катнашучы тарафыннан дәүләт теркәвенә алынырга тиешле шартнамә төзү зарур. Шул ук вакытта законда шартнамәне берьяклы үзгәртү мөмкинлеге каралмаган, төзүченең төзелеш срогын үзгәртү турында хәбәр итүе йөкләмәләрне үтәү сроклары турындагы шартнамә шартларын үзгәртүгә китерми.

Димәк, кулланучы  өлешле төзелеш объектын тапшыру срогы үзгәрү белән килешмәсә, төзүче суд тәртибендә шартнамә шартларын үзгәртүне таләп итәргә хокуклы (РФ Граждан кодексының 452 ст. 2 п.). Шул ук вакытта өлешле төзелештә катнашучыны  төзүче тарафыннан өлешле төзелеш объектын тапшыру вакытын күчерү турында шартнамә төзүгә мәҗбүр итү законнарда каралган очракларда гына мөмкин.

4. Объектны эксплуатацияләү инструкциясе.

Өлешле төзелеш объектын тапшырганда, төзүче өлешле төзелеш объектын эксплуатацияләү буенча инструкция бирергә тиеш, ул өлешле төзелеш объектын тапшыру турындагы тапшыру актының яисә башка документның аерылгысыз өлеше булып тора. Кулланучыга документлар өлешле төзелештә катнашу шартнамәсендә каралган соңгы формада бирелергә тиеш.

Төзүче тарафыннан объектны тапшыру буенча йөкләмәләрне тиешенчә үтәмәү түбәндәгеләрдән гыйбарәт:

- йорт салучының объектны тапшырудан баш тартуы яисә читләшүе;

- кулланучыга объектны файдалануга тапшыруга рөхсәт булмаганда (хәтта аның язма ризалыгы булса да) тапшыру;

- өлешле төзелеш объектын эксплуатацияләү инструкциясеннән башка тапшыру.

Объектны килешүдә каралган срокта тапшыруны бозган өчен төзүче кулланучыга РФ ҮБ рефинанслау ставкасының 1/300 күләмендә неустойка (пеня) түли (йөкләмәләрне үтәү көненә гамәлдә булган). Неустойка күләме яклар килешүе белән киметелә алмый.

Моннан тыш, төзүче тарафыннан шартнамә буенча йөкләмәләрне үтәмәгән яисә тиешенчә үтәмәгән өчен кулланучы үзенә китерелгән зыянны тулы күләмдә түләүне таләп итәргә хокуклы (мәсәлән, йөкләмәләрне үтәүне кичектергән вакытта, торак арендасына чыгымнар белән бәйле зыяннар һ.б.).