ЯҢАЛЫКЛАР

Ерактагы Алтай краеның Мартыново дигән авылында өченче бала булып дөньяга килә ул. Әти-әнисе колхозда эшли, әтисе тимерче, әнисе терлекләр карый. Гаиләгә Кемерово өлкәсенә күчеп китәргә туры килә. Әти кеше тимер юлга эшкә урнаша.

– Сугыш башланды, тимер юлда эшләүчеләрне фронтка алмадылар, – дип сөйли Мария Лукановна. – Әти тәүлек буе эштә. Бездән ерак түгел генә авиация заводы урнашкан иде, эшелоннар бертуктаусыз үтеп торды. Миңа 13 яшь, безне класс белән тимер юлга кар көрәргә алып чыгалар, бер класска ике километр араны  чистартасы. Шуның өчен һәрберебезгә 100 грамм ипи, бер бәрәңге бирәләр. Туңып, өшеп бетә идек, хәзер менә шуның зәхмәтедер инде, аяклар авырта. Кар яумаган, буран булмаган көннәрдә укуны дәвам итәбез. Җәйләрен дә эш җитәрлек, көрәк белән бәрәңге утыртабыз, чөгендер үстерәбез. Шикәр урынына чөгендер бирәләр иде.

Район башкарма комитеты җитәкчесе урынбасары Рамил Гарифҗанов аны олы юбилее белән котлады, Россия Президенты Владимир Путинның, район башлыгы Илшат Нуриевның Рәхмәт хатларын, истәлек бүләге һәм чәчәк бәйләме тапшырды.

– Әстәгъфирулла, алар да онытмый икән, – дип куйды Мәсрүрә апа бүләкләргә чиксез сөенеп һәм рәхмәтләрен белдереп. – Мине зурлавыгыз өчен Аллаһы Тәгалә үзегезгә дә озын гомерләр бирсен.

Аның да яшьлеге бик авыр сугыш елларына туры килә. Әле сөякләре ныгырга да өлгермәгән япь-яшь кыз бала эшкә җигелә.

“Үсеш ноктасы” программасы Арчаның 7нче номерлы (Айван авылында), Иске Чүриле, Лесхоз һәм Яңа Кенәр мәктәпләрендә эшчәнлеген башлап җибәрде. Район башлыгы урынбасары Гөлнара Гарипова, район хатын-кызлар советы рәисе Альмира Гатауллина һәм мәгариф идарәсе җитәкчесе урынбасары Зөлфия Ситдыйкова мәктәпләрдәге түгәрәкләрнең эшчәнлеген карап йөрде. Мәктәпләрдә “Технология” (кызлар, малайлар өчен аерым бүлмәләр), “Математика һәм информатика”, “Физкультура һәм тормыш иминлеге нигезләре” фәннәре, аерым гомуми белем бирү программасы буенча шахмат уйнау почмагы булдырылган. Аларга өйрәтүчеләр махсус курсларда белемен арттырган.

Пенсия белән бәйле сораулар редакциягә әледән-әле килеп тора.  Без халыкны кызыксындырган сораулар белән Пенсия фондының район бүлеге җитәкчесе урынбасары Гөлназ Ибәтуллинага мөрәҗәгать иттек.

– Гөлназ Гыйлембаевна, иң башта өстәп түләүләр турында сөйләсәгез иде. Кемнәргә каралган ул өстәмәләр?

“Арча нефть продуктлары” җәмгыяте янында яңа бер оешма “Арча сыр ясау заводы” ширкәте (ООО “АСЗ”) барлыкка килде. Бу хакта белүчеләргә караганда белмәүчеләр күбрәк, әлбәттә. Колакка чалынган булса да, ул хакта әле безгә дә тулы мәгълүмат килеп ирешмәгән иде. Ачыклык кертү һәм халыкка җиткерү максатыннан “Арча сыр ясау заводы” җитәкчесе Илһам Сабировка берничә сорау белән мөрәҗәгать иттек. Ни белән шөгыльләнә, дип сорау дөрес булмас, чөнки анысы заводның исеменнән үк күренә. Шунысы кызык, заводта нинди сырлар җитештерелә?

Аның әнисе Хәмсәнә апаны яхшы беләм. Искиткеч кеше ул: кече күнелле, ачык йөзле, ярдәм итәргә әзер торган, һәр яктан булган... Аңа хас сыйфатларны санап кына бетереп булмый. Хәмсәнә апа һәркемгә үрнәк булырлык балалар да үстергән. Нинди эшкә алынмасыннар, барысын да булдыра алар. Илгизәр Бариев төзелеш белән бәйле булган бөтен эшләрне башкара: өйдәге бөтен мебельне үзе ясаган, челтәрле калайлар, капка-коймалар, калайга чокып эшләнгән күләмле фигуралар... Өендә тимерчелеге, бөтен столяр инструментлары белән столяр цехына кадәр бар. Буш вакыты булдымы, шунда йөрәгенә ял таба Илгизәр. Ясаган әйберләрен дусларына, туганнарына, танышларына бүләк итә.

Яңгырлардан соң шимбә көн матур булды. Арча стадионына Казан, Яшел Үзән, Балтач, Саба, Арча районнарыннан иң көчле чаңгычылар җыелды. 132 спортчы чаңгы-роллерларда ярышты. Сарманнан килгән Бөтенроссия категориясендәге судья, 2014 елда Сочида Кышкы Олимпия уеннарында судьялык иткән Шамил Хафизов хөкемдарлык итте.

Быел да ветераннар арасында шахмат һәм шашка буенча зона ярышы булды. Анда алты районнан килгән ветераннар көч сынашты.

Турнирны Пенсия фондының Арча районындагы клиент хезмәте җитәкчесе урынбасары Гөлназ Ибәтуллина, район ветераннар советы рәисе Наил Габдрахманов, яшьләр эшләре һәм спорт бүлеге җитәкчесе Ильяс Габделгазизов ачып җибәрде. Алар шахмат, шашка осталарына уңышлар теләделәр.

Экология, калдыклар белән эш итү һәм әйләнә-тирә мохитне саклау мәсьәләләренә игътибарны җәлеп итү; туган җиргә мәхәббәт һәм җаваплы караш тәрбияләү, экологик хәлне яхшыртуда үз әһәмиятен һәм ролен аңлау; калдыкларны аерым җыюны пропагандалауга һәм укучыларны әйләнә-тирә мохитне саклау мәсьәләсен хәл итүгә җәлеп итү, экология һәм анын проблемаларын хәл итү өлкәсендәге теге яки бу проблемага үз монәсәбәтләрен белдерү мөмкинлеге тудыру кысаларында Татарстан Республикасы Арча муниципаль районы Башкарма комитетының «Мәгариф идарәсе» муниципаль учреждениесе тарафыннан 2019 елның 15 сентябреннән алып 15 октябрьгә кадәр «Без чиста шәһәр өчен!» дигән исем астында районкуләм конкурс утте.

14 октябрьдә Илшатны район башлыгы Илшат Нуриев та тәбрикләде, Рәхмәт хаты тапшырды, киләчәктә уңышлар теләде.

Илшат Өтнә авылыннан, хәзерге вакытта Үрнәктәге көллияттә дүртенче курста укый. “Бишенче сыйныфта укыганда ук әти белән комбайн ярдәмчесе булып эшли идем инде, – ди ул. – Быел менә үзем өлкән комбайнчы булдым”.

Нәфыйковлар фамилиясе районда яхшы билгеле. Әтиләре Ринат озак еллар мактаулы механизатор. Аның өлкән улы Ришат та әтисе янында техниканы яхшы белеп үсте. Хәзер өйләнеп Казан шәһәрендә яшиләр. Ришат һәр елны ял алып авылга кайта, комбайн белән бәрәңге ала. Хәзерге вакытта да басуда ул.