ФОТОРЕПОРТАЖЛАР

«ЭКОяз — 2026» конкурсының сигезенче атнасы 20 майда билгеләп үтелә торган Идел елгасы көненә багышланган иде. Зур һәм кечкенә елгалар планетада иң мөһим табигый ресурсларның берсе булып тора. Аларның суы эчү, авыл хуҗалыгы, промышленность һәм тереклек эшчәнлегенең башка өлкәләре өчен кулланыла. Елга ярлары чүп-чарны һәм пычраткыч матдәләрне тотып торып фильтр булып хезмәт итә. Әгәр ярларны вакытында чистартмасаң, бу суның пычрануына һәм аның сыйфатының начараюына китерергә мөмкин. Яр буе территориясен җыештыру елганы сәламәт хәлдә тотарга ярдәм итә. Ташкичү төп мәктәбе укучылары бу акциягә актив кушылды. “Ашыт” елгасы территориясен чистарттылар.

"Экояз-2026" инициативасы кысаларында «Г.Тукай исемендәге Яңа Кырлай урта мәктәбенең 2 класс укучылары сыйныф җитәкчесе Камалиева Р. М. җитәкчелегендә Ия елгасы ярларын чистарту буенча чаралар уздырдылар. Алар табигатькә ярдәм итәргә һәм Ия елгасының ярын чиста һәм матур итәргә теләделәр. Алар чүп-чарның балыкларга, кошларга һәм үсемлекләргә зыян китерүен беләләр. Аларның отрядта 8 кеше бар иде: 3 малай һәм 5 кыз (сыйныф җитәкчесе Рәмзия Мәдрәсүл кызын да кертеп).  Башта алар перчаткалар киделәр һәм чүп пакетларын алдылар. Алар пластик шешәләрне, пыяла һәм кәгазьне аерым җыйдылар. Җыелган барлык пакетларны чүп өчен махсус контейнерга илттеләр.

Өчиле төп гомуми белем бирү мәктәбенең башлангыч сыйныф укучылары «Чиста су» акциясендә катнаштылар. Алар авыл инеше буенда җыелган чүп-чарны җыеп кына калмадылар, туган як табигате турында да кайгырттылар. Перчаткалар, чүп капчыклары белән коралланып, балалар дистәләгән килограмм көнкүреш калдыклары: пластик шешәләр, пакетлар, пыяла һәм кыш буена җыелган башка чүп-чар җыйдылар. Экологик акция укучылар өчен файдалы хезмәт кенә түгел, ә мөһим җаваплылык дәресе дә булды. Балалар сулыкларны саклауның мөһимлеген аңладылар, чөнки чиста Су — табигатьнең сәламәтлеге һәм матурлыгы нигезе ул. Җыештырудан соң акциядә катнашучылар киләчәктә пычрануны ничек булдырмаска: ярларда чүп-чар калдырмаска, дусларга һәм гаиләләргә чисталыкның мөһимлеге турында сөйләргә, шулай ук мондый чараларда даими катнашырга кирәклеге турында фикер алыштылар.

"Экояз 2026" конкурсы кысаларында 21 май көнне Яңа Кырлай балалар бакчасында тәрбияләнүче Аяз һәм Әминә Фазылҗановлар, Әмилә һәм Рәфинә Минһаҗетдиновлар, Исмәгыйлева Илүзә һәм аларның әти - әниләре Ия елгасы һәм Березинка яр буйларын чистартуда катнаштылар.

Г.Камал исемендәге Сикертән төп мәктәбендә “ЭкоЯз – 2026” экологик акциясе дәвам итә. Менә инде сигезенче атна рәттән укучылар, укытучылар һәм ата-аналар әйләнә-тирә мөхитне кайгырту өчен көчләрен берләштерәләр. Бу атна су ресурсларына сакчыл мөнәсәбәт күрсәтүгә, туган ягыбызның чишмә-елгаларын өйрәнүгә, шулай ук көнкүрештә су экономиясен популярлаштыруга багышлана. Г.Камал безгә үз җиребезне яратырга васыять итеп калдырган.  Җирне ярату - аның һәр тамчысын саклау дигән сүз. Әйдәгез, туган ягыбызны бергәләп саклыйк!  

Хәсәншәех балалар бакчасы “ Чиста су” акциясендә катнаша. Акциянең максатлары һәм бурычлары: Сулыкларны чүп-чардан чистарту — көнкүреш калдыкларын, пластик шешәләрне, пыяланы һәм башка пычракларны җыю. Экологик тәрбия - яшәү өчен мөһим ресурс буларак суга сакчыл караш формалаштыру, экологик грамоталылыкны арттыру. Су ресурсларына җаваплы мөнәсәбәт булдыру.

Бүген башлангыч сыйныф укучылары өчен «Чишмәләр — Җир - ананың күзләре» дип аталган гадәти булмаган сыйныф сәгате узды. Чара саф һавада, нәкъ менә чишмәләр янында үткәрелде. Бу балалар өчен яңа мәгълүмат алу гына түгел, ә үзләрен чын тикшеренүчеләр итеп хис итү өчен дә менә дигән мөмкинлек булды. Укытучы җитәкчелегендә укучылар «чишмә» төшенчәсе белән таныштылар, ни өчен аны «Җирнең күзе» дип атауларын һәм мондый чыганакларның экосистемада нинди мөһим роль уйнавын белделәр. Балалар чишмәләрнең елгаларны һәм күлләрне ничек тукландыруы, үсемлекләргә һәм хайваннарга ничек тормыш бирүе, шулай ук кешеләр өчен чиста су чыганагы булып торуы турындагы хикәяләрне зур кызыксыну белән тыңладылар. Практик өлешкә аерым игътибар бирелде: балалар суның чисталыгын билгеләргә өйрәнделәр, чишмә суының үтә күренүчәнлелеген һәм тәмен өйрәнделәр, шулай ук табигатьне һәм сулыкларны саклауның никадәр мөһим икәнлеге турында фикер алыштылар. Сыйныф сәгате ахырында балалар үз тәэсирләре белән уртаклаштылар. Чара укучыларның дөньяга карашын киңәйтеп кенә калмады, ә табигать белән аралашу аларга якты тойгылар да бүләк итте. «Чишмәләр — Җир - ананың күзләре» — бу канатлы сүзләр генә түгел, ә планетабызның чисталыгы һәм сәламәтлеген кечкенәдән: һәр чишмәгә, һәр инешкә һәм һәр су тамчысына кайгыртучанлыктан башлануын искә төшерү.

Кәче балалар бакчасы" нда тәрбияләнүчеләр "Чиста Су" республика ЭКОяз конкурсының 8 атналыгына кушылдылар. Мәктәпкәчә әзерлек төркеме балалары белән тәрбияче Җәләлетдинова Ф. Ф. "Идел Көне" темасына әңгәмә үткәрде. Мондый әңгәмәләр балаларның белемнәрен киңәйтә һәм аларда табигать ресурсларын саклау өчен җаваплылык турында уйларга да ярдәм итә.

Экояз республикакүләм бәйгесе кысаларында Арчаның 5 нче балалар бакчасының уртанчылар төркемендә "Су - ул тормыш!" дигән кызыклы викторина узды. Ни өчен су моңсу? Тамчылар кая китә? Ә елгага чиста булырга ничек ярдәм итәргә? - бу сорауларга уртанчылар төркеменең кечкенә табигать сакчылары җавап эзләде.