ЯҢАЛЫКЛАР

Мәктәпләрдә укучыларны рациональ тукландыруны оештыру аларның сәламәтлеген сакларга һәм белем бирүнең нәтиҗәлелеген арттырырга мөмкинлек бирә торган төп факторларның берсе.

Әлбәттә, рациональ туклану баланың сәламәтлеген, йогышлы авыруларга һәм әйләнә-тирә мохитнең башка тискәре факторларына каршы торучанлыгын, белем алуга сәләтен формалаштыру өчен кирәкле шарт. Рациональ – ул ризыкта азык-төлек матдәләренең тиешле күләмдәге тупланмасы, ягъни балалар организмын үстерү һәм эшләтү өчен кирәкле аксым, май, углевод һәм микронутриент (витаминнар һәм минераллар) буенча балансланган ризык.

17 февральдә Россия Федерациясе авыл хуҗалыгы министры Дмитрий Патрушев 2020 елгы язгы кыр эшләренә багышланган селектор киңәшмәсе уздырды. Татарстаннан чарада Татарстан Республикасы авыл хуҗалыгы һәм азык-төлек министрының беренче урынбасары Наил Залаков катнашты.

Киңәшмәне ачып, Дмитрий Патрушев, язгы чәчү кампаниясенә әзерләнүне тизләтелгән режимда алып барырга кирәк, дип ассызыклады, чөнки һава шартлары аркасында кайбер төбәкләрдә быел чәчү эшләре элеккеге уртача сроклардан алданрак башланырга мөмкин.

Моның өчен авыл хуҗалыгы җитештерүчеләрен минераль ашламалар, орлыклар, ягулык-майлау материаллары, техника һәм башка ресурслар белән вакытында һәм тиешле күләмдә тәэмин итәргә кирәк.

Бүген  аграрийлар  торган  саен күбрәк  булачак уңышны  иминләштерү  турында  уйлыйлар.    Агроиминләштерү хәтәр игенчелек  төбәкләре  өчен  аеруча  әһәмияткә  ия, шундыйларга  безнең  республика  да  керә. Ул  авыл  хуҗалыгы  җитештерүчеләре  өчен, һава шартларына  карамастан,   тотрыклы  эшчәнлек  алып баруда, керемнәрне алдан  фаразлауда реаль мөмкинлекләр  бирә.  

Узган  ел  Татарстан  авыл  хуҗалыгы предприятиеләре көзге  елт  һәлак  булуга  бәйле  рәвештә    120 млн. сум   компенсация  алдылар.  Барлык  сумма   «Красный Восток Агро» АҖенә  туры  килә диярлек. Без  агрохолдингның   генераль  директоры Владимир  Панковтан  чәчүлекләрне  иминләштерү тәҗрибәсе  белән  уртаклашуны  сорадык:  

- Мәгълүм булганча,   РФ Хөкүмәте авыл  хуҗалыгы  җитештерүчеләренең  көзге  чәчүлекләрне кабат  чәчү  буенча  чыгымнарын  бары  тик  иминләштерелгән кырлар  өчен  генә компенсацияләү  турында  карар  кабул  итте.  Татарстанда   218 мең гектар һәлак булган  җирләрнең   12,5 мең  гектары  гына  иминләштерелгән булып  чыкты.  

21-22 февральдә Казанда Татарстан Республикасы Авыл хуҗалыгы һәм азык-төлек министрлыгы ярдәме белән умартачыларның «Умартачылыкны үстерүнең актуаль мәсьәләләре һәм иминлекнең стратегик карарлары» Татарстан форумы һәм бал фестивале узачак.

Чара кысаларында умартачылар өчен җайланмалар, инвентарь, чимал, ветеринария препаратлары һәм уку ярдәмлекләре күргәзмәсе һәм аларны сату оештырыла. «Умарталарны серкәләндерү эшчәнлеге: әһәмияте, проблемалар, хәл итү юллары» темасына түгәрәк өстәл эшен оештыру һәм бал фестивален уздыру планлаштырыла.

Фестиваль кысаларында йорт фасадларында зур сәнгать эшләре ясау оештырылачак, танылган граффитистлар белән тәҗрибә уртаклашу өчен иҗади очрашулар уздырылачак. 3 февральдә фестиваль кысаларында Россия төбәкләреннән урам сәнгате фестивальләрен уздыруга гаризалар кабул итү тәмамланды. Эксперт советы карары нәтиҗәләре буенча тавыш бирү шорт-листына Татарстан Республикасы, Удмуртия Республикасы, Ставрополь крае, Ленинград, Түбән Новгород һәм Чиләбе өлкәләре керде.

Республика авыл  хуҗалыгы  оешмаларында  татар  токымыннан  булган  атларны  үрчетү  өчен  2020 елга   бияләр сатып  алуга  субсидияләр каралган, аларның  гомуми күләме  5 млн. сум  булачак.  Бу  хакта  Татарстан  Республикасы  Премьер  министры  урынбасары – Татарстан Республикасы  авыл  хуҗалыгы  һәм азык-төлек  министры Марат Җәббаров Татарстан  Республикасы Авыл хуҗалыгы  һәм азык-төлек  министрлыгы коллегиясендә  хәбәр  итте.  

Искәртеп  узабыз, 2019 елның  6 февралендә  саклана  торган селекция  казанышларының дәүләт реестрында “Татар” токымлы  атларга  патент теркәлде.   Бу атларның җиде-сигез сәгать дәвамында туктаусыз хәрәкәт итеп, көненә 100-120 чакрымга кадәр ара узарлык  феноменаль чыдамлыкка ия  булуын   Россия  иппология  фәне дә  билгеләп  үтә, алар  шулай  ук  югары үрчемле, салкынга һәм эссегә чыдам.  

15 февральдә Буада 2008-2009 нчы елны туган кызлар һәм малайлар арасында волейбол буенча ярыш узды. Турнирда барлыгы 4 команда кызлар, 4 команда малайлар көч сынашты. "Арча" спорт мәктәбенең җыелма командалары да бу ярышларда катнаштылар. Кызлар командасы барлык көндәшләрен дэ жиңеп беренче урынны алдылар.

Арча хастаханәсендәге гериатрия (65 яшьтән өлкәннәргә медицина ярдәме күрсәтү) бүлмәсендә тикшеренгәннән соң, районнан өч кешене стационар дәваланырга җибәргәннәр. Гыйнвар ахырында андый бәхет Сеҗедән Гатиятулла Хәйруллин һәм Түбән Пошалымнан Рәшит Шәйдуллин белән Баһрам абыйга тигән. Ә алар бик теләп ризалашкан һәм тән сихәтлеге алып кына түгел, рухи яктан да савыгып кайтканнар.

Бер елны “Курса МТСы” ширкәте җитәкчесе Рәүф Гыйлаҗетдинов хуҗалыкның гына түгел, районның да алдынгы сыер савучысы Әлфинур Хәйруллинага лаеклы ялга озатканда буаз тана бүләк иткән иде. Алдынгы механизатор Фәрит Гайнетдиновка үзе эшләгән “Беларусь” тракторын бүләк иттеләр.

– Әйе, сарымсакны без үстереп карадык. 20 сутый җирдә иктек, – дип сөйләде ул. – Аның өчен җир яхшы кирәк, тәрбияләп үстерү өчен ул кеше факторы сорый. Күпләп сату базарында безнекен алмадылар. Аларга чиста һәм арзан булсын (Кытайныкы кебек! – ред.). Без килосын 100 сумнан колбаса цехына тапшырдык. Ә менә үз хуҗалыгыңда кеше ялламыйча сарымсак үстерүчеләргә бу эш отышлы.