ЯҢАЛЫКЛАР

9 майда Шушмабаш авыл җирлегенә кергән Илдус авылында Бөек Ватан сугышында һәлак булган авылдашлары истәлегенә һәйкәл ачтылар.

Шушмабаш авыл җирлеге  башлыгы Вәзир Сәгыйтовның: “Илдус авылыннан сугышка 28 кеше киткән, шуларның берсе генә исән кайткан”, – дигән сүзләре гаҗәпләндерде һәм тетрәндерде. Районда мондый зур югалту кичергән башка авыл юк дип беләм. Кеше саны буенча түгел, билгеле.

Һәйкәлне ачуда районның хәрби комиссары Алмаз Борһанов катнашты.

Ел башыннан Арча ЗАГСында теркәлгән йөзенче сабый 10 май көнне бала табу йортыннан чыгарылды

Әнисе Зөлфия белән нәни Мәдинәне әтисе Илшат, апасы Зәринә, абыйсы Әнвәрдән тыш,  район башлыгы Илшат Нуриев, район башкарма комитеты җитәкчесе урынбасары Рамил Мөхетдинов, ЗАГС бүлеге җитәкчесе Фәридә Бәхтиярова каршы алды.

Ишектән чыгуга каршында район җитәкчеләрен дә күргәч Зөлфия каушап китте. Шунда беренче булып янына балалары йөгереп килеп, кочагына атылдылар. Ире хатына зур чәчәк бәйләме тоттырды һәм шәфкать туташы кулыннан җайлап, кадерләп кенә баласын алды. 

– Сезне чын күңелдән бу шатлыклы көнегез белән котлыйм. Тигезлектә, шатлыкта һәм бәхеттә яшәп, сәламәт булып, сабыегызны да сау-сәламәт, игелекле бала итеп үстерегез, – диде район башлыгы Зөлфия һәм Илшатны бу истәлекле көннәре белән котлап. 

Зөлфия белән Илшат Җәләевлар Арча Питомнигында яшиләр. Илшат үзе тумышы белән Югары Бирәзәдән, ә Зөлфия Әтнә районы Бәхтияр авылыннан. Арча Сабантуенда танышканнар. Бер-берсен бер күрүдә ошатканнар. Ике ел тирәсе очрашып йөргәннән соң, гаилә корып яши башлаганнар.

Үзгәрешләр

12 майдан өйдән чыгу өчен рөхсәт алу кирәк түгел. Шулай да, битлекле-перчаткалы режим катгый саклана.

12 майдан моңарчы үзчикләү режимында яшәгән халыкның тормышына түбәндәге үзгәрешләр керә: электрон рөхсәт алу белән бергә эш урыныннан белешмә алу да кирәк булмаячак, тик полиция хезмәткәрләре урамнарда рейдларны дәвам итә, битлеге һәм перчаткасы булмаганнарны РФ Административ хокук бозулар турында кодексның 20.6 маддәсе буенча штрафка тартырга мөмкиннәр, мәйданы 400 квадрат метрдан зур булмаган азык-төлек белән сәүдә итми торган, урамнан аерым керү юлы булган кибетләр, көнкүреш хезмәте күрсәтү остаханәләре, үзәкләре эшли башлады, бу көннән ЗАГСларда никахны теркәү тантаналары рөхсәт ителә. Тик тантанада катнашучыларның саны 10 кешедән артмаска тиеш. 12 майдан моңарчы тыныч кына яшәгән киек кошларга тынычлык бетә, аларны аулау да рөхсәт ителә башлады.

Татарстан Республикасы Авыл хуҗалыгы һәм азык-төлек министрлыгы хәбәр итүенчә, 2020 елдан Татарстанда «Авыл территорияләрен комплекслы үстерү» дәүләт программасы гамәлгә ашырыла. Программада, аерым алганда, авыл халкын сатып алырга хәленнән килерлек һәм уңайлы торак белән тәэмин итү өчен шартлар тудыру, кадрлар потенциалын үстерү һәм инфраструктураны үстерү һәм башкалар күздә тотыла.

«Авыл территорияләрендә торак төзелеш үстерү һәм йорт тирәсен төзекләндерү дәрәҗәсен күтәрү» ведомство проектының «Авыл территорияләрендә торак төзелеш үстерү һәм йорт тирәсен төзекләндерү дәрәҗәсен күтәрү» ярдәмче программасы кысаларында дәүләт программасы авыл җирлегендә яшәүче һәм эшләүче гражданнарның торак яхшыртуны күздә тота. 2020 елда каралган финанслауның гомуми 1644,6 млн күләменнән торак төзелешенә 414,4 млн сум бирелде, бу авылдагы гаиләләрнең торак шартларын яхшыртырга һәм авылда 15,5 мең кв.м. торакны файдалануга тапшырырга мөмкинлек бирәчәк, шул исәптән 7,3 мең кв. метр торакны яллау шартнамәсе буенча – 247,6 млн сум. Ярдәмче программа механизмнарының берсе – социаль яллау. 

Татарстан Республикасы Авыл хуҗалыгы һәм азык-төлек министрлыгы инициативасы белән Татарстан Республикасы Президенты Рөстәм Миңнеханов тарафыннан авыл халкына орлыклар бирү программасы буенча 10 млн. сум акча бүлеп бирү турында карар кабул ителде.  

Татарстан Республикасы Премьер министры урынбасары – Татарстан Республикасы авыл хуҗалыгы һәм азык-төлек министры Марат Җәббаров билгеләп үткәнчә, программаның асылы шунда ки, авыл халкына үсентеләр һәм орлыклар бушлай тапшырыла, бу киеренке икътисадый вәзгыять шартларында авыл кешеләренең эш белән тәэмин итәргә һәм республиканың азык-төлек иминлеген булдырырга ярдәм итә.  

2020 елның 19 маенда Татарстан Республикасында кеше хокуклары буенча Вәкаләтле вәкил һәм кулланучылар хокукларын яклау һәм кеше иминлеге өлкәсендә күзәтчелек буенча федераль хезмәтнең Татарстан Республикасы буенча идарәсе җитәкчесе тарафыннан видеоэлемтә режимында гражданнарны бергәләп кабул итү оештырыла.

Кабул итүгә язылу өчен телефон: (843) 236-41-80 (кеше хокуклары буенча  Вәкаләтле вәкилнең кабул итү бүлмәсе).

       «Татарстан Республикасында кеше хокуклары буенча Вәкаләтле вәкил турында» 2000 елның 3 мартындагы 95 номерлы Татарстан Республикасы Законы куйган бурычларны гамәлгә ашыру максатыннан, кеше һәм граждан хокукларын һәм ирекләрен яклауда ярдәм итү, аларны торгызу буенча; кеше һәм граждан хокукларын һәм ирекләрен яклауда Татарстан Республикасы дәүләт органнарының үзара хезмәттәшлеге турында Татарстан Республикасында кеше хокуклары буенча Вәкаләтле вәкил гражданнарны, шул исәптән дәүләт хакимиятенең башкарма органнары, дәүләт органнары һәм федераль хакимият органнарының территориаль бүлекчәләре җитәкчеләре белән берлектә, видеоэлемтә аша кабул итүләр үткәрү тәҗрибәсен дәвам итә.

Авыр икътисадый вәзгыятькә карамастан, Татарстан Республикасы Премьер министры урынбасары – Татарстан Республикасы авыл хуҗалыгы һәм азык-төлек министры Марат Җәббаров мөрәҗәгате буенча республиканың авыл хуҗалыгы җитештерүчеләрен ташламалы кредитлау өчен федераль бюджеттан өстәмә акчалар бүлеп бирү турында карар кабул ителде.

2020 елга кыска сроклы ташламалы кредит өчен субсидияләр лимиты арттырылганнан соң 725,7 млн. сум булачак.

Искәртеп узабыз, Татарстанда әйләнештә үз акчалары җитәрлек күләмдә булмаган аграрийлар өчен ташламалы ставка буенча заем акчаларын җәлеп итү мөмкинлеге каралган, аның ставкасы 1%тан 5%ка кадәр.

6 майда Татарстан Республикасы Президенты Рөстәм Миңнеханов Арча районында булды. Ул “Игенче” хуҗалыгы басуында механизаторлар, җитәкчеләр белән очрашты.

Арча районы башлыгы Илшат Нуриев районда язгы кыр эшләренең барышы белән таныштырды. Район игенчеләре, катлаулы һава шартларына карамастан, булган мөмкинлекләрдән тулы файдаланырга омтылалар. Уҗымнарны һәм күпьеллык үләннәрне тукландыру тәмамланды. 2020 ел уңышы өчен тәэсир итүче матдәләрдә 60 килограммнан артык ашлама тупланды. 78 мең гектарда дым каплатырга тиеш булып, шуның 50 мең  гектардан артыгы тырмаланды.

Басуларда дым каплатуда 100дән артык агрегат эшли. 50ләп агрегат чәчү чәчә. Барысы 8 мең гектарда (11 процент) чәчелде. “Курса МТСы”, “Яңарыш”, “Казанка”, “Ак барс” агрокомплексы”, “Кырлай” ширкәтләрендә эшләр аеруча актив бара.

Иске Масрадан ул. Арчада яши. Җиңел гәүдәле, бер минут тик торырга яратмый торган кеше. Аз сүзле. Күп сөйләшкәнгә караганда күп эшләүне кулайрак күрә. Шушы сыйфатлары аңа үз эшен булдырырга да ярдәм итә.

Ә соңгы вакытта ул изге ният белән янып йөри. Авыл зираты капкасын үз исәбенә эшләткән булган. Тик менә туган авылында сугышта һәлак булган авылдашлары хөрмәтенә һәйкәл салдыру аның һич башыннан китми. Быел истәлекле дата – Бөек Җиңүнең 75 еллыгы уңаеннан үзенең хыялын тормышка ашыра. Хәзерге вакытта Иске Масра авылы уртасында ерак сугыш авазларын, анда һәлак булган авыл халкын искә төшереп һәйкәл балкып тора.