ЯҢАЛЫКЛАР

Биш баласын, ирен, 18 яше генә тулган оныгын салкын гүр куенына илтеп тыга ул. Бу газапларга ана йөрәге ничекләр түзде икән?

«Эш белән үземә юаныч таптым. Югыйсә, моның кадәр хәсрәтләргә түзә алмаган булыр идем”, – диде Иске Кырлай авылында яшәүче Фатыйма апа Хәсәншина. Язмышы белән кызыксынуымны белгәч, елар, ничекләр юатырмын икән, дип курыккан идем. Тик... еларга аның күз яшьләре дә калмаган, күрәсең...

Күп балалы колхозчы гаиләсендә туа Фатыйма. Сугыш башланганда кыз балага нибары 8 яшь була. Әнисе белән яшелчә бакчасына йөреп, үзе кадәр чиләк күтәреп су сибеп йөрүләр, кечкенә генә куллары белән чүп утаулар...

Сугыштан соң да тормыш бик авыр була әле, ачлык үзәкләренә үтә.

–Арча станциясендә поезддан төшеп урамга чыккач җыелып торган кешеләр  янына килдем, – дип сөйләгән иде әти. – Уртада җигүле ат, кожан кигән, аркасына юл капчыгы аскан бер ир атка ипи ашата. Авыздан сулар килеп шаккатып шуны карап тордык. Халык ач, ә бу атка ипи ашата!

Әти түзмәгән, бу кеше янына килеп юмартлыгының сәбәбен сораган.

– Мин үз гомеремдә кешеләргә күп яхшылыклар эшләдем. Ә алар мине нахакка төрмәгә утырттылар, – дигән ул. – Исән-сау котылып кайтсам, берәр атка ипи ашатырмын, дип адарынган идем. Атлар яхшылыкны яхшырак аңлый...

Шулайдыр шул, ат кешеләргә күпме игелекләр эшләгән: йөк ташыган, утыртып йөрткән, җир сукалаган, тырмалаган...

Әнисен күмеп кайтканга да 40 көн үткән. Салкын җир куенына илтеп кенә тык икән, вакытның үткәнен сизми дә каласың. Исән кеше өчен һәр көн бер мизгел кебек

Әнисенең кырыгына җыелган халыкны озатып ялгызы гына калгач, Рәсимә түр яктагы креслога барып утырды да, авыр сулап күзләрен йомды. Иң газиз кешесенең үлемен бик авыр кичерде ул. Ярый әле янында балалары, ире, туганнары булды. Тилерергә дә күп кирәк түгел икән. Әнә бит, кайнар аш, чәй тутырган банкаларны сумкаларга салып, хастаханәдә палата саен эзләп йөргән әнисен.

Туктаусыз аккан күз яшьләрен сөртеп алды да, авыр уйлардан арынырга теләп, башын селкеп куйды Рәсимә. Туганының: “Елама, юкса анаң су эчендә ятар”, – дигән сүзләре исенә төште. Ничек инде еламый түзеп була, әни кадәр әнине югалт та, йөрәгең өзгәләнмәсен, ди.

Сезне Халыклар бердәмлеге көне һәм Татарстан Республикасы Конституциясе көне белән котлыйм!

Әлеге бәйрәмнәрнең тирән рухи һәм тарихи тамырлары бар.  Алар кешеләрнең милләтенә, диненә, социаль статусына, яшенә карамастан, халыкның бердәмлеген билгели. Бәйрәмнәрнең һәркайсы зур әһәмияткә ия – алар республикабыз һәм илебез халкының тарихлары уртак,  киләчәкләре бергә булуын искәртә.

Август аенда Татарстан Республикасы Авыл хуҗалыгы һәм азык-төлек министрлыгы тарафыннан «Иң яхшы комбайнчы - 2020» республика конкурсы игълан ителгән иде, ул комбайнчы һөнәренең абруен күтәрү һәм популярлаштыру, уңышны оператив һәм сыйфатлы җыеп алу, шулай ук Татарстан Республикасы агросәнәгать комплексында урып-җыю техникасы паркын нәтиҗәле куллану максатларында ел саен уздырыла.

Быел Министрлыкның конкурс комиссиясе республикада һәм район дәрәҗәсендә иң күп суктырылган ашлык һәм иң күп чабылган мәйдан күрсәткечләре буенча 200 җиңүчене билгеләде. Белгечләр 100әр мең сум акча алачак.

Казанда, Чаллыда, Зеленодольск районының Октябрьский поселогында («Яңа Тура» сәүдә-ярминкә комплексында) Татарстан Республикасы Авыл хуҗалыгы һәм азык-төлек министрлыгы тарафыннан оештырылган авыл хуҗалыгы продукциясен сату ярминкәләре узды. Үз товарларын һәм продуктларын Арча, Кукмара, Балтач, Буа районнары һәм башка районнар фермерлары һәм авыл хуҗалыгы җитештерүчеләре алып килгән иде. Барлык продукция дә ветеринария хезмәтләре тикшерүен узган.

Шушмабаш мәктәбе директоры Рәзилә Габделнур кызы Шәймәрданова әледән-әле шаккатырып тора.

Көзге ярминкәләрдә мәктәпнең 1 гектар җирдә үстергән кәбестә, кишер, чөгендерләрен күреп исебез китсә, бүген директор Мәскәүдә “Могҗизалар кыры” тапшыруында катнашуы белән сокландырды.

Киттек Шушмабашка! “Тапшыру 6 ноябрьдә генә күрсәтелә. Алдан матбугатта чыкса, кызыгы калырмы  икән?!” – дип икеләнеп каршы алды ул безне. Әмма хикмәт “Могҗизалар кыры”нда мыни?! Хикмәт Рәзилә ханымның үзендә!

Әлбәттә, сүзне без Мәскәүгә сәяхәттән башладык. 

Арчаның Горький урамында социаль ипотека буенча төзелгән йорт хуҗаларын кабул итә башлады.

Бу тирәне районның Төньяк бистәсе дип йөртәләр. Кайчандыр анда күпкатлы йортлар калкып чыгар, дип күз алдына да китерә алмадык. Хәзер ул танымаслык булып үзгәрде. Йортлар үсеп чыга, мәһабәт ике балалар бакчасы шунда урнашкан.

Социаль ипотека программасы буенча төзелгән әлеге йорт та М. Горький урамының шушы ягында урнашкан. Бу көннәрдә 44нче йорттагы фатирлар ияләренә ачкычлар тапшырыла башлады. Әлеге йортны “Энергосервис” ширкәте төзегән.

– Без аны ел башында сала башлаган идек. Пандемиягә карамастан, эшне бер көнгә дә туктатып тормадык. Үзебезнең “Армада” оешмасы төзеде аны. Прораб Мәсхүт Фазылҗанов җитәкчелегендәге бригада. Язның да, җәйнең дә матур килүе төзелеш өчен уңай булды. Коры вакытта күтәреп калдык. 3 катлы, 18 фатирлы ул. Бер, ике, өч бүлмәле фатирлар. Эчке эшләр дә сыйфатлы материаллардан гына башкарылды. Аның өчен күңелем тыныч, – диде “Энергосервис” ширкәте җитәкчесе Рамил Әхмәтгалиев.

“Энергосервис” ширкәте районда иң күп төзелеш эшләре алып баручы оешмаларның берсе. “Армада” оешмасы, шулай ук социаль ипотека буенча 5 катлы, 45 фатирлы тагын бер йорт төзи. 5 катлы, 45 фатирлы бер йорт коммерция нигезендә “Комсервис” ширкәте тарафыннан салына. Беренче Май урамындагы 4 катлы йорт та файдалануга тапшыру алдында.

Сугышта хәбәрсез югалганнар, гомумән сугыш турында язылганнарны тыныч кына укый алмый ул. “Мин әтине гел төштә күрәм”, –  ди Аксинья әби

Ул безгә телефоннан шалтыратты. Эчен бушатасы, башыннан кичкәннәрне сөйлисе килә аның. Телефоннан улы хәл белергә шалтыраткач та: “Менә журналист чакырттым әле”, – диде.

Аксинья әби 1936 елда Яңасала авылында туган. “Әтинең сугышка киткәнен хәтерлим, – ди ул. – Әби почмакларына бәрәңге кыстырып юл капчыгы әзерләде. Мин аның чыгып киткәнен тәрәзәдән карап калдым. Төшкә ул әнә шул капчыгын аскан килеш керә”.

Иван Григорьевич Калачов тракторда эшләгән, җир сукалаган, иген үстергән. Сугыш башланганда 27 яшь кенә булган аңа. Туган җиргә әйләнеп кайту, яңадан тракторы белән басулар иңләү насыйп булмый аңа. 1944 елның 4 июлендә Белоруссиядә һәлак була. Барановичи өлкәсенең Мирский районы, Кожухово авылы янында җирлиләр...

Армия сафларына көзге чакырылыш башланып китте. Октябрь аенда Арча һәм Әтнә районнарыннан 20 егет солдат киеме киячәк

Ай башында биш егетебезне озаткан идек инде. Узган атнада тагын 13 егетне армия сафларына алдылар.

Районда урнашкан матур гадәт буенча аларны әти-әниләре белән хәрби комиссариатка чакырып, тантаналы озату чарасы оештырдылар. Әлбәттә, барлык саклык чаралары кулланылды.

– Хәзерге вакытта 150гә якын егетебез 54 хәрби частьта хезмәт итә. 54 командир белән районыбыз хатлар язышып, тыгыз элемтәдә тора. Мин сезне озатып калам, бер ел буе сезнең өчен җаваплылыкны үз өстемдә тотам һәм каршы алам, – диде Арча һәм Әтнә районнары буенча хәрби комиссар Алмаз Борһанов. – Һәр егетне дога белән озатабыз. Бу да традициягә кереп китте. Һәрберсен туган көннәре, 23 февраль белән котлап открыткалар җибәрәбез, командирларыннан характеристикалар соратып алабыз. Без аны егетләребез башкалар алдында үзләрен бер баш югары хис итсеннәр, частьта аларны кыерсытырга ярамаганлыгын, ныклы контроль булуын белеп торсыннар өчен эшлибез.