ЯҢАЛЫКЛАР

Тәмле тортлар ясаучы Рәзинә Гарифуллина турында Арчада гына түгел,

якын-тирә районнарда, хәтта Казанда да беләләр.

“Беркөн кибеттән торт сатып алдым. Аның тәмлелекләре...”, – дип шалтыратты Казанда яшәүче танышым.

– Арчада эшләнгән, диелгән. Кем икән ул оста? – дип тә сорады ул. Адресын әйткәч, Рәзинә Гарифуллина булуы ачыкланды. Андый тортны хәзер күп кеше пешерә, әмма, башкалар гафу итәр, дип уйлыйм, Рәзинә тортларына җитми.

Арчада туып-үскән кыз ул. Бишенче гимназиядә, аннан Казан дәүләт университетында (ул чагында шулай атала иде) белем алган. Сайлаган һөнәре буенча ул кулинариягә якын да килми. Рәзинә татар филологиясе һәм тарих факультетын тәмамлаган. “Арча” радиосында юрисконсульт, Мәдәният йортында методист булып эшләгән. Кияүгә чыккан. Декрет ялына киткән.

Арчада яшәүче Гайшә апа Якупова кебек көчле рухлы кешеләр сирәк очрый. Бу язмам нәкъ менә аның турында.

Үз гомерендә күпме хәсрәт кичерергә туры килә бу ханымга. Ире үлә, улы һәлак була. Икенче улы хәбәрсез югала һәм... 25 елдан соң гына Интернет аша табышып, аның белән очрашу бәхетенә ирешә ана. Егылып аякларын авырттыра, урын өстендә ята, әмма аякка басып йөреп китәргә үзендә көч таба Гайшә апа. “Арча станциясендә яшәүче кызымнарда булды бу хәл. Төнлә тышка чыгарга кирәк бит. Төзелеш бара иде. Идән юк, такталар гына салынган. Шунда аягым таеп китте дә, ике такта арасына кысылып калды. Казылган баз турысына туры килгәнмен. Балалар чыкканчы шактый асылынып торганмын. Мускуллар тартылган, – диде ул.

Мөнирә апа Һидиятованы озак еллар Арча хастаханәсенең физиотерапия бүлегендә эшләгән шәфкать туташы буларак беләбез.

Аның хезмәт стажы 49 ел. Ул 1966 елдан алып 2015 елга кадәр медицина өлкәсендә эшләп лаеклы ялга чыккан. “Россия Федерациясе сәламәтлек саклау отличнигы” дигән мактаулы исемгә лаек булган.

– Мин үзем Кәче кызы. Медицина училищесын тәмамлаганнан соң ел ярым Штерәдә фельдшер булып эшләдем. Аннан 13 ел Казанда операция ясау буенча шәфкать туташы булдым. Калган гомерем Арча хастаханәсендә үтте. Лаеклы ялга чыкканнан соң 7 ел өлкәннәр һәм инвалидлар йортында да эшләдем әле, – диде Мөнирә ханым.

Арча ягы элек һөнәрчеләре белән дан тоткан. Әмма аларның саны бүген дә кимеми, киресенчә, яңа төр һөнәр ияләре барлыкка килә.

Тик кешеләр алдында ясаган әйберләрен урнаштыру проблемасы гына килеп баса. Беренчедән, аларны кайда сатасың, икенчедән, кул белән эшләгән әйберләр кыйммәт, чөнки аларга күпме материал китә, күпме кул көче керә, ә сатып алучыга арзан әйбер кирәк.

Кайбер кызыксындырган сорауларга җавап эзләп без район башкарма комитетының икътисад бүлеге җитәкчесе Гүзәл Галимуллинага мөрәҗәгать иттек.

– Гүзәл Харисовна, районда күпме һөнәрче бар? Сез аларны барлап барасызмы?

Озак еллар район башкарма комитеты секретаре булып эшләгән Мәрьям апа Гайнуллина пенсиягә  чыккач та ара-тирә телефоннан шалтыратып хәлләрне белешә иде.

Сүз ахырында: “Ильяс, ул тирәдә мине белгән  кешеләрдән син генә калдың инде, мин үлгәч газетада бер-ике җылы сүз язарсың әле”, – дип әйтеп куяр иде. Мондый рухта аерылышасы килми: “Ашыкмагыз әле Мәрьям апа, анда барырга беркайчан да соң түгел!” – дигән булам.

Әйбәт, киң күңелле кеше иде Мәрьям апа, эш барышында еш мөрәҗәгать итәргә туры килә иде. Беркайчан да вакытым юк, дигәне булмады. Йомыш белән килүчеләрне дә игътибар белән тыңлап, тәмле теле белән иркәләп, кирәкле кабинетка илтер иде.

Иң кадерле һәм бөек бәйрәм – Җиңү көне белән ихлас котлауларымны кабул итегез!

Һәр халыкның тарихында беркайчан да онытылмаслык даталар була. Җиңү көне – безнең йөрәкләрдә горурлык һәм кайгы хисләрен берләштергән бәйрәм ул. 1945 елның маеннан безне инде 76 ел аера, әмма вакыт совет халкы тарафыннан кылынган тиңдәшсез батырлыкның бөеклеген көчәйтә генә.

9 май көнне без 1941-1945 еллардагы Бөек Ватан сугышында җиңү яулауган сугышчыларны, тыл хезмәтчәннәрен искә алабыз. Фаҗигале көннәр турындагы хатирәләр буыннан-буынга тапшырыла, һәм без аны йөрәкләребездә мәңге сакларга тиеш. Үз гомерләре бәрабәренә Җиңүне якынайткан кешеләр турындагы истәлекләр беркайчан да онытылмас.

Иске Йортта яшәүче сугыш һәм хезмәт ветераны Равил абый Шәяхмәтов 76нчы Җиңү язын сөенеп каршылый.

Исән-имин, сау-сәламәт булуга ни җитә! Быел 95 яшен тутырса да, күңеле белән картаерга ашыкмый ветеран, йөзендә, күзләрендә нур, яшәү дәрте балкый.

8 балалы гади крестьян гаиләсендә үсә ул. Балачагы турында матур истәлекләр саклый. Әмма... 7 сыйныфны тәмамлауга... сугыш башлана. Авылда карт-коры, бала-чага, хатын-кызлар гына кала. Бригадир итеп куярга йөри башлыйлар әле мыек төртә генә башлаган яшүсмерне. Өстенә нинди йөк салыначагын үзе аңлап та бетерми, ә менә тормыш күрергә өлгергән әтисе, туганнары каршы чыга.

Эш вакыты. Берәүләр өй юа, бакчада казына, икенчеләр – авыл эшчәннәре басуда язгы кыр эшләрен вакытында үткәреп калырга тырыша.

– Барысы 27188 гектар мәйданда күпьеллык үлән басулары тырмаланды һәм тукландырылды. Алга куелган бурыч 100 процент үтәлде, – дип сөйли район азык-төлек һәм авыл хуҗалыгы  идарәсе җитәкчесе урынбасары Ленар Абдуллин. – 15500 гектар җирдә уҗым культуралары тукландырылды. Бу эш тәмамлану алдында. 46700 гектар зәптә дым каплатылды – план 64 процентка үтәлде. 8000 гектарда чәчү башкарылды – планның 20 проценты.

3 һәм 4 май көннәрендә Арчада район башлыгы Илшат Нуриев ифтар мәҗлесләре уздырды.

Рамазан аенда андый мәҗлесләр ел да оештырыла башлаган иде. Тик узган ел коронавирус нәтиҗәсендә генә булмый калды. Һәм быел яңадан шул матур гадәт үз урынына кайтты.

3 май көнне ифтар мәҗлесенә ир-атлар чакырылган иде. Анда район башлыгы Илшат Нуриев, Татарстан Республикасы мөфтие Камил хәзрәт Сәмигуллин, күрше районнар җитәкчеләре һәм хәзрәтләре, шәһәр һәм авыл имамнары, тәрәвих намазларында Коръән хәтем кылган хафизлар катнашты.

– Шушы көннәрдә генә районда 93нче мәчет төзелә башлады. 150 мөгаллимәбез бар. Мәдрәсәләрдә 1500 кеше дини белем ала. Шуларның 400е – балалар. Укыту бүлеге җитәкчесе Рая апа Фәтхуллина тырышлыгы белән төрле бәйгеләр, дини кичәләр үткәрелә. Аларда балалар бик актив катнаша, – диде район мөхтәсибе Әмир хәзрәт Миңнемуллин.

Апаз авылында урамдашлар очрашты! Бу турыда ишеткәнегез бар идеме? Идеясе “Арча АТПсы” ширкәте җитәкчесе Рүзәл Баязит улы Гәрәевныкы!

Урамдашлар хис-тойгыларын сөйләп бетерә алмыйлар. Җырладык та, еладык та, диләр.

Очрашу “Ватан” ширкәте ашханәсендә узды. Базар һәм Ленин урамнарында (Г хәрефе рәвешендә) яшәгәннәр һәм яшәүчеләр җыелды. 40тан артык кеше булгандыр. Оештырып йөрүчеләрнең берсе – кибеттә сатучы булып эшләүче Рамилә Минҗанова: “Башта Интернет челтәрендә үзебезнең урам төркемен булдырдык, – дип сөйләде. – Шушы төркем аша да бер-беребез белән элемтәгә чыктык. Кайта алмаганнар төркемдәге хәбәрне күргәч, «Эх!» – дип уфтанганнар. 90 яшен тутырган Әлтәф абыйга кадәр килде. 70 яшен тутырган Фәргать абый, 65 яшьтәге Рөстәм абый – бар да монда иде.