ЯҢАЛЫКЛАР

Әлеге хәбәр килеп ирешкәч тә, төзүче ханым белән бер күреп сөйләшәсе иде дигән теләк баш калкытты. Тик Татьяна Викторовнаның буш вакытын туры китерү җайлы булмады: я каядыр төзелеш объектын карарга киткән, я белемен күтәрүдә булды ул.

Ике атнадан артык вакыт узгач кына очрашуга ирештек. Аптырый торган түгел, ул Арча гына түгел, Балтач, Әтнә, Биектау районнарындагы төзелеш объектлары өчен дә җаваплы.

Татьяна Орлова арчаларга яхшы таныш, озак еллар район өчен хезмәт куйган, ПМК-16, УРСЖ оешмаларында эшләгән, Татарстанның атказанган хезмәт күрсәтү өлкәсе хезмәткәре Виктор Григорьевич Ваникевич һәм озак еллар юл идарәсендә, соңрак районның капиталь төзелеш бүлегендә эшләгән Людмила Юрьевна кызы ул. Тамырлары төзелеш өлкәсен үз иткән, булдыклы династиянең дәвамчысы. Әтисенең апасы, шулай ук капиталь төзелеш бүлегендә озак еллар хезмәт куйган Надежда Калуеваны районда белмәүчеләр сирәктер. Төзүче һөнәре ияләре бертуганнарын, туганнан туганнарын саный китсәң...

33 ел гомерен шушы хезмәткә багышлаган Ләйсән бу исемгә чын мәгънәсендә лаек. “Минем генә түгел, янымдагы сәнгатьне яраткан, аңа чын күңелдән бирелгән кешеләр хезмәте дә ул. Алар турында күбрәк язсагыз иде”, – ди Ләйсән үзе.

Ә менә Ләйсән турында язылганны әтисе Җәүдәт абый бик ярата. Кызы турындагы материалларны, исеме генә күренсә дә, клеенка астына җыеп бара. Шуңа чиксез куана. Ләйсән генә үзен мактаганны бик яратмый. Язмый да калып булмый, чөнки клубның башкаларга үрнәк итеп күрсәтерлек эше бар.

– Заманында кеп-кечкенә генә клуб, шуның эче тулы кеше булыр, аннан энергия ташып торыр иде. Хәзер клуб та яхшы, әмма халыкны берни белән дә шаккатырып булмый, – ди Ләйсән. – Берәр идея туса, башта хыялланып йөрим, аннан иң беренче ирем Фаизгә сөйлим. “Тыңлап тора, киңәшләрен дә бирә. “Уйлаганыңны барыбер эшлисең инде син”, – ди. Аннан китапханәче Гөлнара Ибраһимова, сәнгать җитәкчесе Илмира Зарипова белән уртага салып фикерләшәбез. Яшьләрнең уй-фикерләре дә икенче бит. Ә инде кешеләрне җайлау, майлау тулысынча минем өстә. Сүземне тыңлыйлар, рәхмәт. Дөрес, кайвакытта Фаизнең дә ярдәме кирәк булып чыга”.

Дөрес, бу яңалык түгел, элек гел карда уйнаганнар. Әмма бүгенге шартларда яңалык. Соңгы вакытта кышын футболны бина эчендә, спорт залларында уйныйлар, ә инде җәйгә таба җирләр кипкәч кенә урамда туп тибә башлыйлар.

Үткән шимбәдә Арча стадионында булды ул. Лесхоз, Мирҗәм, Арчаның Шәрык территория җәмәгатьчелек үзидарәсе (рәисе Ринат Сафин), Арчаның Көньяк территория җәмәгатьчелек үзидарәсе (Лилия Гәрәева) командалары уйнады. Очрашырга дигән идея белән Лесхоз командасы чыккан.

– Син хәзерләүләр конторасына кереп директордан ат сорап кара әле, – диде ул. – Бәлки сиңа бирер.

Мин аның ни өчен үзе керергә теләмәгәнен соңыннан гына белдем. Директор бик  төксе генә каршы алды, усал кешегә охшаган бу. Керүнең сәбәбен аңлаттым.

– Нинди ат тагын сезгә? – диде ул. – Бер атны аттыгыз инде, тагын атмакчы буласыз мени?

Моннан тизрәк чыгып таю ягын карадым.

– Бервакыт Казанда вокзалга төшеп поезд көтәм. Шунда бик чибәр бер иргә игътибар иттем, – ди ул. – Янына килеп: “Кая кайтасыз?” – дип сорадым. “Шурабашка”, – диде бу.

– Шурабашта бер атаклы мич чыгаручы бар, диләр. Шуны күрәсе иде, – дим.

Россия Президенты Владимир Путин Ана капиталы программасына үзгәрешләр кертүче Федераль законны раслады. Кабул ителгән төзәтмәләр гаиләләргә дәүләт ярдәме суммасын арттыралар, ана капиталын куллануның яңа мөмкинлекләрен беркетәләр, капиталны куллануны гадирәк һәм уңайлырак итәләр, шулай ук программаның гамәлдә булу вакытын озайталар.

Беренче бала өчен ана капиталы

Кабул ителгән закон нигезендә, төп яңалыкларның берсе-ана капиталы программасын беренче балага тарату. 2020 елның 1 гыйнварыннан башлап яңа туган  яки тәрбиягә бала алган барлык гаиләләр 466 617 сум күләмендә ана капиталына хокук алдылар.

Татарстан аграрийлары узган ел 2,5 мең берәмлеккә якын авыл хуҗалыгы техникасы сатып алдылар. Техника сатып алу өчен 6 млрд сум акча бирелде.

Аграрийлар 242 трактор, 162 комбайн, 20 сыер савучы-робот һәм 23 югары җитештерүчәнлекле саву заллары алдылар.

Шуны әйтергә кирәк, авыл хуҗалыгы товар җитештерүчеләре «АПКны техник һәм технологик модернизацияләү» (40х60 схемасы  буенча) һәм «1432» программаларыннан, шулай ук «Росагролизинг» ташламалы лизингыннан актив файдаланалар.

Бер елны редакциягә өч литрлы банкалар күтәргән әби-апалар килеп керде. “Безне алдадылар, банкасы мең тәңкә генә булгач кызыгып алган идек, ялган бал булып чыкты”, – диләр. “Ник алганчы кермәдегез, балны белгән умартачылардан гына алыгыз”, – дидем.

Алдакчыларны эзләп карадылар, билгеле, тик  алардан җилләр искән иде инде.

Күптән түгел генә узган хисап җыелышларында участок инспекторлары бу турыда мисаллар китереп аңлаттылар. Әмма һаман алданалар.

Дәртле рус җырларыннан хәтта күзләргә яшьләр килде. Үзешчәннәр шулкадәр бирелеп җырлый, аяклар үзләреннән-үзләре тыпырдый... Иске Чүриледән Шәүкәт Вәлишин гармуны белән килгән. Ул бирелеп уйный, “Агыл җырым” ансамбле үзешчәннәре җырлый. Күңелле!

Ул ара да булмый “Аллегро” биючеләре мәйданга сибелә. Җитәкчеләре Аида Ондрина да шунда. Алар дәртле биюләре белән күңелләрне тагын да күтәреп җибәрә. Аллы-гөлле костюмнардан күңелне күрүче шаяннар да халык арасында.

Балалар бакчалары тәрбиячеләре дә биредә. 4нче, 8нче, 9нчы, 10нчы бакча тәрбиячеләре тулы бер программа әзерләгән. Ә алар белә ничек итеп балаларның, олыларның күңелен күрәсен! Агач атка атланып та чаптылар, туп күтәреп тә йөгерделәр...

Пылау да өлгерде, коймаклар да табынга чыкты. Сый-нигъмәт бар кешегә дә җитте. Милли киемнәрдән үзешчәннәр җырлап-биеп тора. Шундый матур бәйрәмне оештыручыларга рәхмәт. Бәйрәмне район Мәдәният йорты хезмәткәре, Татарстан Республикасы рус милли-мәдәни берләшмәсенең Арча бүлеге җитәкчесе Лариса Васильева алып барды. Бәйрәм-йола шәхсән минем үземә бик ошады. Үзешчәннәр, афәрин! Безгә, оялу-кыенсынулардан арынып, рәхәтләнеп бәйрәм итәргә өйрәнәсе бар әле. 

Хәзер телефон, ватсап, инстаграмнар тәмам күзне томалады. Әмма аларны оештыруга кем аяк чала соң? Үткәр генә. Утар Аты мәдәният йортында шундый күргәзмә кичәнең берсендә катнашырга туры килде. Яшьләргә ошады.

Соңгы елларда өйләнмәүче егетләр, кияүгә чыкмаган кызлар саны күзгә күренеп арта. Бу әти-әниләрне генә түгел, җитәкчеләрне дә борчуга сала. Район хатын-кызлар советы утырышында да бу хакта сөйләшү булды. Анда берничә авыл җирлеген берләштереп, менә шундый кичәләр үткәреп карарга кирәк, дигән тәкъдим кертелде. Озакка сузмыйча бу эш тормышка да ашырыла башлады. Берничә урында үткәрелде дә инде. Төрле формада, әмма максаты бер.