2017–2018 елларда Татарстанда Чулман елгасы аша чыга торган яңа күпер төзелеше башланырга мөмкин. Татарстан Республикасы Хөкүмәт Йортында үткән брифингта Татарстан Рес- публикасының транспорт һәм юл хуҗалыгы министры Ленар Сафин әнә шул хакта сөйләде. Брифинг “ИнноКам” инновацион–җитештерү үзәген төзүгә багышланды.
Мамадыш районында, Соколка торак пункты тирәсендә Чулман елгасы аша чыга торган күпер төзү планлаштырыла. Юллары белән бергә аның бәясе 50 миллиард сумнан артып китәргә мөмкин.
Районда опека бүлегендә эшләү дәверендә күп төрле хәлләр белән очрашырга туры килә. Сигнал буенча фатирга барасың, андагы хикмәт-тамашаны күреп, исләрең китә.
Ана төнне үзе кебекләр белән үткәргән. Хатын-кызлар ир-ат аркасында бер-берсеннән көнләшеп сугыша ук башлый. Кычкырыш, талаш. Һәм шул мәхшәр арасыннан баланың шыңшып елаганы ишетелә. Бала кычкырып еларга курка. Чөнки бөтен ачу аңарга күчәргә мөмкин. Бала өчен йөрәк әрни. Анага бу бала кирәкми, ул иркенләп яшәргә комачаулаучы бер бәла булып тора. Ана белән сөйләшеп карыйбыз. Ул без әйткәнне аңлый кебек. Без аңа мондый тәртипсез тормыш белән яшәсәң, балаңнан колак кагуың бар, дип аңлатырга тырышабыз. Картлыгың килер, бер ялгызың калырсың, яныңа килүче дә булмас, үкенерсең, дип төшендерергә азапланабыз. Кызганыч, ул безнең белән килешкән кебек булса да, соңыннан шул ук хәл кабатлана.
Әле ел башланып егерме генә көн үтүгә карамастан, Арча районында кешеләргә зыян килү белән тәмамланган өч юл–транспорт һәлакәте теркәлгән инде.
Берсе Түбән Мәтәскә тавында булды. Анда ике машина бәрелеште. Идарә итүчеләре тән җәрәхәтләре алды. Яңа Кенәр юлында Иске Ашыт ягыннан чыккан машина Арча ягыннан килгән транспорт чарасына юл бирмәү нәтиҗәсендә авария тудыра. Анда пассажир хатын–кыз хастаханәгә мөрәҗәгать итә. Бу юл һәлакәте турында ЮХИДИ хезмәткәрләренә икенче көнне генә хәбәр итәләр. 19 гыйнварда тагын бер һәлакәттә бер хатын–кыз авыр тән җәрәхәтләре ала. Бу авария Үрнәккә җитәрәк Дүртөйле авылына борылып кереп китә торган урында була. Балтач ягыннан килгән “УАЗ” машинасы каршы як полосага чыга. Моны күреп үз полосасыннан килгән “ВАЗ–2114” машинасы хуҗасы тормозга баса. Юл бозлавык булу сәбәпле, машина “уйнаклап” китә һәм “УАЗ”га килеп бәрелә. Алар аңышып өлгергәнче, “ВАЗ–2114”кә Балтач ягыннан килгән чит ил машинасы килеп бәрелә. Авырлык “ВАЗ–2114” машинасындагы хатын–кыз пассажирга төшә.
Россия Матбугаты көне уңаеннан “Бердәм Россия” партиясенең Арча җирле бүлекчәсе түгәрәк өстәл артында сөйләшү үткәрде. Анда “Арча хәбәрләре” газетасы һәм “Арча” телерадиокомпаниясе вәкилләре дә катнашты.
Партиянең җирле бүлекчәсе секретаре урынбасары, район башкарма комитеты җитәкчесе урынбасары Рамил Гарифҗанов журналистларны бәйрәм белән котлады, уңышлар теләде.
Әлеге очрашуда сүз массакүләм мәгълүмат чаралары белән хезмәттәшлек итү һәм партия проектларын тормышка ашыру турында барды. Фикер алышуларда халыкны социаль яклау бүлеге җитәкчесе Илдус Әһлиев, җирле бүлекчә секретаре урынбасары Рамил Гарифҗанов, җирле бүлекчә башкарма комитеты җитәкчесе урынбасары Валентина Гаранина, район ветераннар советы рәисе Наил Габдрахманов, җирле бүлекчә башкарма комитеты җитәкчесе Тәлгать Җәләлетдинов, җирле бүлекчә политсоветы әгъзасы Альмира Гатауллина, “Яшь гвардия” җитәкчесе Лия Ильина катнашты.
20 гыйнварда “Северный” ширкәте базасында “Арча” ширкәтенә кергән хуҗалыкларның семинар–киңәшмәсе булды. Җитәкчеләр, белгечләр хуҗалыкта терлекләрне кышлатуның барышы белән таныштылар, узган елгы эшкә анализ ясап, 2016 елга бурычларны ачыкладылар.
Арча шәһәре 3 нче номерлы мәктәп базасында яшь язучылар белән очрашу кичәсе булды.Чакырулы кунакларыбыз – яшь шагыйрь , журналист, Татарстан китап нәшриятенең баш мөхәррире-Ленар Шәех һәм якташыбыз, Наласа авылында туып үскән яшь язучы, прозаик Рөстәм Галиуллин. Кичәдә татар моңы,татар җыры, татар шигырьләре яңгырады.Әдипләребез белән, аларның иҗаты белән якыннан таныштык. Күңелебез эзләгән сорауларга да җавап табылды. Язучынының үз кулы белән имзаланган китаплар алу булды. Укучыларга әйтеп бетергесез сөенечләр бүләк итте.
Аның аякларында аучы чаңгылары, кулында агач метр. Машинаны олы юл читендә калдырып басуга кереп киттек.
— Юлдан үтүчеләр безне аучылар дип уйлыйдыр инде, — дим. — Бу вакытта кырда аучыдан башка кем йөрсен.
— Мин моннан биш көн саен узам, — ди юлдашым. — Менә болар минем эзләр. Кар шактый күбәйгән, әле беркөн болай ук түгел иде. Хәзер үлчибез аны. Һәм ул агач метрны карга батыра. “27 сантиметр булган, 4 сантиметрга арткан”.
Юлдашымның үзе белән таныштырырга да вакыт җиткәндер. Арча метеостанциясенең техник–метеорологы Рафис Һади улы Җаббаров ул. Мин аның әлеге вазифага алынуына чын күңелдән шатландым. Нәкъ шуның кешесе инде ул. Районның иң тәҗрибәле, белемле агрономнарының берсе, озак еллар агроном, колхоз рәисе, авыл хуҗалыгы идарәсе җитәкчесе булып эшләде, башка җаваплы вазифалар башкарды.
Спорт елата да, күккә дә сикертә, бәхәскә дә кертә. Яңа Кенәрдә район башлыгы призына үткәрелгән көрәш әнә шундый рухта үтте. Курса-Почмак мәктәбе тренеры Разил Нәбиуллинның үз көрәшчеләре өчен җанатуы турында үзе бер кызыклы репортаж язарлык.
– Ашыкма! Чиста итеп сал!
– Бал биреп ятасың бит инде!
– Эшлә, эшлә дим мин сиңа!
Көндәшен җиңгән малайны тренер күтәреп үк ала!
– “Ак Барс агрокомплексы” ширкәте җитәкчесе Шәйдулла Сәлахов мине Курса-Почмак мәктәбенә көрәшчеләр тренеры итеп куйды, – ди Разил Нәбиуллин. – Бүген ярышка 16 малай алып килдем.
Буран булу сәбәпле, Арча стадионында искечә Яңа елны каршы алу чарасы булмый калган иде. Шуңа күрә арчалылар һәм кунаклар өчен узган шимбәдә “Арча кичләре” оештырылды. Гадәттә 14 гыйнварда ук үзенең утлы “күлмәк”ләреннән арына торган гүзәл чыршы да шушы көнне көткән булып чыкты, бәйрәмгә ямь өстәп, янып торды.
Моңа кадәр үткән бәйрәмнәргә нидер җитмәгән кебек иде. Юк, монда мин оештыручыларны гаеп- ләргә җыенмыйм, дөрес итеп кабул итсеннәр. Алар көчләреннән килгәнчә тырышалар, авыллардан ук үзешчәннәр чакырып, халыкның күңелен күрәләр, җырлыйлар, уеннар оештыралар. Тик оештыру белән генә булмый бит әле, халыкның тамашаны күтәреп алуы, чараларда катнашуы да кирәк. Менә бу юлы тамашачы ягыннан да активлык сизелде бугай. Шуңа сәхнәдәгеләргә дә чыгышлар ясавы уңайрак булгандыр.
“Ал кыюлык, алга омтыл, һич ялыкмый алга бар” дигән девиз астында узучы территориаль җәмәгать үзидарәләре һәм торак-милекчеләр ширкәтләре арасында урам ярышлары, мәдәни–спорт чаралары башланып киткән иде. Бу юлы аны “Үзәк” территориаль җәмәгать үзидарәсе (җитәкчесе Рәмзия Хәмидуллина) дәвам итте. Узган якшәмбедә Җиңү паркында үткән чара оешкан төстә барды һәм бик күңелле булды. Халык та күп килгән иде.