ЯҢАЛЫКЛАР
Инвалидлар ункөнлеге кысаларында Арча үзәк китапханәсендә түгәрәк өстәл артында сөйләшү булды.
Районның төрле ведомство (мәгариф һәм мәдәният идарәләре, яшьләр эшләре һәм спорт бүлеге, Пенсия фонды, район үзәк хастаханәсе, социаль иминият фонды, “Бердәм Россия” партиясенең җирле бүлекчәсе, халыкны социаль яклау бүлеге, Мәрхәмәтлек үзәге, ветераннар һәм пенсионерлар оешмалары һәм башкалар) җитәкчеләре, вәкилләре белән аралашу максатында мөмкинлекләре чикле балалар тәрбияләүче ата-аналар чакырылды.
Әңгәмәдәш – районара суд приставлары бүлеге җитәкчесе Алмаз Лотфуллин.
– Алмаз Камилевич, алимент түләмәүчеләрнең бирәчәге миллионнарча сумнарга җыелганын беләбез. Районда алар күпме?
– Районда алимент түләмәүчеләр 160 кеше. Шуның 18е хатын-кызлар (6сы декрет ялында).
– Сәбәбен ничек аңлаталар?
– Эш юк, диләр. Кайберләре урнашса да, эчеп, эштән куылалар. Күпләр рәсми рәвештә теркәлмичә төзелештә шабашкада йөриләр. Кайберләре юкка чыга. Исемлектә шундый 21 кеше бар. Пропискада Арча районында торалар, ә кайда икәнлекләре билгесез.
– Өйләнешәләр икән инде, гаилә, балалар өчен җаваплылык та булырга тиеш. Ахырын уйлап бетермиләр. Алимент түлиселәре килми. Алимент акчасы ничек исәпләнә?
Узган ел янгыннарда кеше үлеме булмады, дип сөенгән идек. Кызганыч, быел өч кешенең гомере өзелде. Икесе янган өйдән чыкканнан соң, нәрсәдер алырга кире кереп китеп, яңадан чыкмады... Ә берсе, ялгыз яшәгән хезмәт ветераны, янган өйдә харап булды. Газга пешерергә, әллә кайнатырга нәрсәдер куеп, онытыпмы, йоклап китепме – шуннан янгын чыккан, диделәр. Сүзебез дога булып барып ирешсен...
– Берәү дә фаҗигане үз башына килер, дип уйламый, – дип сөйли Арча һәм Әтнә районнары буенча янгын күзәтчелеге бүлеге җитәкчесе Рөстәм Сафин. – Кайчаннан бирле өегезгә янгынны белгертүче җайланма алып куегыз, дип сөйлибез, язабыз, әле ул һаман да күпләрдә юк. Югыйсә, янгынны белгертүче җайланмалар аркасында республикада күпме янгыннар булмый, кеше гомерләре өзелми калды. Ул приборны ВДПОдан алып була, бәлки “Энергосервис” ширкәте “Нур” кибетендә дә бардыр.
– Рөстәм Роальдович, янгыннар булмасын өчен халыкка нинди аңлату эшләре алып барасыз?
“Ихлас” мөмкинлекләре чикле яшьләр оешмасы үзенең эшен башлап җибәрде. Оешма активистлары Рамил Шәрәфетдинов, Гүзәл Абдуллина, Илфир Шәйдуллин, Раил Кәримов, Ранис Сәгъдуллин, Айрат Низамов Урта Бирәзә клубында авыл яшьләре белән очрашты.
Түгәрәк өстәл артында аралашу үзара танышудан башланып китте. Әлеге оешманың җитәкчесе, шулай ук кунаклар арасында бердәнбер кыз буларак та, Гүзәл Абдуллина инициативаны үз кулына алды.
– Миңа 25 яшь. 9нчы сыйныф белән параллель рәвештә көллияттә читтән торып, шул ук вакытта кичләрен мәдрәсәдә укыдым. Көллиятне тәмамлаганнан соң институтта юриспруденция буенча укуымны дәвам иттем. Мин хәзер 5 курста, дип-лом язарга әзерләнәм. 5легә тапшырырмын дип уйлыйм. Аннан төрле бәйгеләрдә катнашам. Төмәндә, Чабаксарда мөмкинлекләре чикләнгәннәр арасында матурлык бәйгесендә призлы урыннар алдым, – диде ул. – Моннан тыш, мин массаж, хиҗама (начар канны чистарту, сөлек салдыруның альтернативасы) ясыйм, машина йөртүче правасы алырга укыйм. Хыялым – диплом алгач Казанның Вахитов районындагы тикшерү бүлегенә эшкә урнашу. Күргәнегезчә, һәр нәрсә кешенең үзеннән тора. Авырганнар да төшенкелеккә бирелеп эчә дә, бернинди киртәләргә карамыйча тормышын уңай якка да көйли ала. Сау-сәламәт кеше өчен дә түбән тәгәрәргә күп кирәк түгел. Тормышны яратыгыз, эчү, тарту, наркотиклар куллану кебек начар гадәтләргә бирешмәгез, яшим дип яшәгез, уңышларга ирешегез.
Бәхетсезлек аяк астында дип юкка әйтмәгән халык. Чыннан да, бер ялгыш адым тормышны үзгәртергә яки бөтенләй гомерне үк өзәргә мөмкин.
Бәхетсезлек очраклары турында күп сөйләнелсә, кешегә эшкә урнашканда эш урынында үзеңне тоту кагыйдәләре аңлатылса да, бәхетсезлек һич тә синең янәшәңдә йөрер кебек түгел. Ә беркөнне, һич уйламаганда килеп чыга да аяктан ега ул. Шурабаш мәктәбенең бинаның төзеклеген тәэмин итүче белгеч тә багана башына менгәндә изге нияттә булгандыр. Хәзер моны гына эшләп куям дип тиз генә нидер майтарырга теләгәндә беребез дә егылырмын, имгәнермен дип уйланмыйбыз шул.
Директорны, гомумән, беркемне кисәтмичә ул өеннән баскыч алып килеп, ике баскычны кадак ярдәмендә бергә ялгап, багана башындагы лампочканы алыштырырга менгән. Тик эшен ахырына кадәр җиткерә алмыйча, егылып төшеп имгәнеп, ике ай инде хастаханәдә ята. Сәбәбен баскыч черек булган дип тапканнар.
Район күләмендә эшмәкәрлек өлкәсендә талантлы яшьләрне ачыклау һәм аларга ярдәм итү максатыннан социаль әһәмияткә ия булган иң яхшы бизнес идеяләр һәм проектлар конкурсы старт ала. Конкурс 2 этаптан торачак.
Әңгәмәдәшебез – район башкарма комитеты җитәкчесенең беренче урынбасары Зөлфәт Шәрәфетдинов.
“Татавтодор” җәмгыяте Арча филиалы егетләре футболны шәп уйнады. Җитәкчеләре Альберт Сафиев, филиалның Теләче участогы җитәкчесе Илнур Ярмиев, баш инженер Рамил Галәветдинов та карарга килгән. “Республиканың бөтен яхшы футболчыларын җыйгансыз ахры”, –дим үзләренә. “Барысы да үзебезнекеләр, филиаллар командалары ярышына да барасылары бар әле, анда да алар соңгы ярышта 2нче урынны алды, – дип, Альберт Сафиев футболчыларны атап чыкты.
Һәр ел 3 декабрь Халыкара инвалидлар көне буларак билгеләп үтелә. Арча Мәдәният йортында шул көнне һәм әлеге уңайдан үзенчәлекле чара үткәрелде – “Өмет чыганагы” балаларны тернәкләндерү үзәгендә һәм Яңа Кенәр интернат- мәктәптә тәрбияләнүче балалар зур сәхнәдә чыгыш ясады.
WorldSkills эшче һөнәрләр чемпионаты уздырыла башлаганнан бирле районыбыздагы һөнәри белем бирү уку йортларында белем алучы студентлар да катнашып, җиңүләр белән кайта. Арча педагогика, агросәнәгать көллияте студентларының уңышы турындагы язмалар берничә тапкыр газета битләрендә урын алды.