ЯҢАЛЫКЛАР

Кибеттән әйбер алганда, аны кире тапшырырга туры килмәгәе дип сирәк уйлыйбыз. Өйгә кайтып, тагын бер барлап карагач, әлеге товарның төрле сәбәпләр аркасында яраксыз булуы ачыклана. Ә чегы, инде ияләнелгән гадәт буенча, ташланган. Чегы булмаган товарны ничек кире кайтарырга? Мондый очраклар күп кеше тормышында булгандыр, чөнки без һәммәбез сатып алучы.

Шулай да, мондый очраклардан чыгу юлы булмый калмас дигән фикер белән Дәүләт алкоголь инспекциясе Арча территориаль органының эчке базар үсеше һәм координациясе бүлеге җитәкчесе Ләйсән Абдуллинага мөрәҗәгать иттек. Ул түбәндәгечә аңлатма бирде.

Әңгәмәдәшебез – Россия Федераль салым хезмәтенең Татарстан Республикасы буенча 5нче районара бүлек җитәкчесе Мөнир Шәйдуллин.

– Мөнир Әмирович, җәй җитүгә халык чит җирләргә ял итәргә ашыга. Ләкин салым буенча бурычы булганнарны чит илгә чыгармаулары мәгълүм. Шул хакта халыкка тагын бер аңлатып үтегез әле.

– Ялга барганда күңелсез хәлләргә тарымас өчен, иң элек салым буенча бурычларны түләргә кирәк. Чөнки бурычлыларны таможнядан уздырмаска мөмкиннәр. Ялга җыенганда гына түгел, берәр төрле килешү төзегәндә дә салым буенча бурычың юкмы икәнлеген белү кирәк. Соңгы вакытта эшкә урнашучылардан да салым буенча бурычлары турында сорый башладылар. Түләүнең иң җайлы ысулы – Федераль салым хезмәтенең сайтында физик затларның шәхси кабинеты сервисы аша. Анда бурычлар да күренә, онлайн түләү мөмкинлеге дә бар. Физик затлар ул сервистан куллануны кулай күрә. Шәхси кабинеты булмаганнарга дәүләт муниципаль хезмәт күрсәтү порталыннан, эре сәүдә үзәкләрендә куелган инфомат аша (ул очракта ИНН номерын язарга кирәк) карап белергә, шулай ук район салым инспекциясенә шалтыратырга мөмкин. Шалтырату өчен Россиядә бердәм федераль номер бар. 88002222222 номеры аша шалтырату бушка. Аның аша Россиядәге теләсә кайсы инспекциягә шалтырату, бурычларны белү мөмкинлеге бар.

Шура авылы халкы бәйрәмнәрне үзе ясый. Әле күптән түгел генә  гармун белән урам әйләнеп Ленар Мөбарәкшинны армиягә озаттылар.

– Яман да күңелле булды, – ди күптәнге танышым Кәшшаф Рәхмәтуллин. – Яшь чаклар, үзебезнең киткән вакытлар искә төште. Ленар бик тәртип- ле гаиләдән, техникум тәмамлады, әтисе Нурфис тракторда, әнисе мәктәптә эшли. Авыл халкы бик бердәм, тырыш безнең.

29 июньдә иртәнге сәгать 10да Арча тимер юл станциясе мәйданында “Тукай юлы” дип аталган яңа туристлык маршруты  ачу тантанасы узды. Казаннан кайткан туристларны – язучылар, журналистлар, җәмәгать эшлеклеләре, студентлар һәм башкалар – Габдулла Тукайның Шүрәлесе, Су анасы, Сарык белән Кәҗәсе, Былтыры да каршы алды.

Туристлар арасында Татарстан Дәүләт Советы Рәисе урынбасары, “Путь Тукая – Тукай юлы” халык проектын оештыру комитеты җитәкчесе Римма Ратникова, туризм буенча Татарстан Республикасы Дәүләт комитеты рәисе Сергей Иванов, Татарстан Республикасының велосипедчылар берлеге җитәкчесе, сәяхәтче Илдус Янышев, Россия Федерациясе Дәүләт Думасы депутаты Ольга Павлова, Татарстан Республикасы Президенты каршындагы мәдәниятне үстерүгә ярдәм итү фондының башкаручы директоры Нурия Һашимова да бар иде.

Республикада цифрлы телевидениегә күчү вакытын озынайттылар. Күчү эшләре һаман да дәвам итә. Цифрлы телевидениегә күчү буенча газета укучылардан да, радио тыңлаучылардан сораулар күп килә. Әлеге сораулар белән Шәмәрдән телеүзәге җитәкчесе Айрат Хаҗиевка мөрәҗәгать иттек.

– Айрат Шаһимуллович, цифрлы телевидениегә күчү буенча халыкны тагын нинди үзгәрешләр көтә?

– Цифрлы телевидениегә күчү вакыты 14 октябрьгә кадәр озынайтылды. Россиядә инде аналог телевидениесе сүндерелде, күчеп бетмичә Татарстан гына калды. Күчеп бетмәгәннәргә иркенләп, ашыкмыйча күчү мөмкинлеге бирелә.

Кызганыч, гаиләләр күп таркала. Шуның белән беррәттән әтисез балалар саны арта. Ярый ла барысы да аталык бурычын үтәп, аерылганнан соң да баласына ярдәм итеп торса.

Балаларын бар дип тә белмичә, алименттан качып йөргәннәре дә җитәрлек бит. Сабыйларын калдырып өйдән чыгып киткән, шулай ук алимент түләргә теләмәгән аналарның булуы аеруча аяныч күренеш. Шушы темага кагылышлы берничә сорау белән без Арча һәм Әтнә районнары суд приставлары җитәкчесе Алмаз Лотфуллинга мөрәҗәгать иттек.

– Алмаз Камилевич, иң беренче алимент түләү тәртибе белән таныштырып китсәгез иде.   

25 июньдә Арча шәһәренең үзәк стадионында WorldSkills Флагын хөрмәтләү тантанасы булды. Чарада район башлыгы Илшат Нуриев, Татарстан Республикасы мәдәният министрының беренче урынбасары Юлия Әдһәмова һәм “Ворлдскиллс – Казан 2019” 45нче дөнья Чемпионатын оештыру комитеты вәкилләре катнашты.

Кунакларны арчаларга гына хас булган кунакчыллык буенча чәкчәкләр һәм гармун моңы белән милли киемнәрдән кызлар һәм егетләр каршы алды. Аннан алар WorldSkills һәм WorldSkills Каzан 2019 флаглары белән тере коридор аша сәхнәгә таба уздылар. Тере коридорны төрле эшче һөнәр ияләре булып киенгән укытучылар, балалар бакчалары тәрбиячеләре, бакчада тәрбияләнүче балалар, райондагы һөнәри уку йортлары студентлары, предприятие, оешма вәкилләре ясаган иде.

Район мәгариф учреждениеләре хезмәткәрләренең профсоюз оешмасы җитәкчесе Вакыйф Харисов Мәскәүдә булып кайтты. Ул Татарстан делегациясе белән Россиянең Бәйсез профсоюзлары федерациясенең Х съездында катнашты. Шул уңайдан без Вакыйф Вәгыйзовичны редакциягә кунакка чакырдык.

– Вакыйф Вәгыйзович, съезддан алган тәэсирләрегез белән безнең белән дә уртаклашсагыз иде.

– Без Татарстаннан 16 делегат, Татарстан Респуб- ликасы профсоюзлар федерациясе рәисе Елена Ивановна Кузьмичева житәкчелегендә, Мәскәүгә съездга бардык. Мәгариф өлкәсеннән өч кеше идек. Өч көн булдык без анда. Мәскәүдә “Измайлово” кунакханә комплексында яшәдек. “Измайлово” концерт залында съезд үтте.

Барысы да бер көнне булды. Район башлыгы Илшат Нуриев башта Сеҗе мәктәбе базасында урнашкан “Шатлык” лагеренда булды, кичке сәгать 5тә Арча педагогика көллияте базасына тупланган “Без – Тукай оныклары” чатырлы аланына килде.

“Шатлык” лагеренда “Яшь армиячеләр” сменасы бара. “10 көн ял итәчәкбез без монда, – дип сөйләде балалар. – Тагын 4 көн калды. Кайтасы килми... Монда күңелле! Ватан, тынычлык, хәрби темаларга дәресләр үткәрәләр, марш атларга өйрәнәбез, спорт уеннары һәм тагын төрле кызыклы уеннар оештыралар, тәмле ашаталар, кичен күмәк биюләр...” Арчаның 7нче мәктәбеннән 8 сыйныф укучысы Адилә Сөләйманова инде кем буласын да уйлап куйган. “Прокуратурада эшләячәкмен, – ди. – Без мондый лагерьда тәртипкә, җитди булырга өйрәнәбез”.

Арча станциясендә яшәүче Галия һәм Изиль Зиннәтуллиннарның бергә яши башлауларына 60 ел.

– Миңа – 86, Галия апаңа 80 яшь. Алтмыш ел гомер бер сулуда үткән дә киткән, – ди Изиль абый.

– Йөрешмәдек тә без. Балык Бистәсе районының Яншык авылыннан мин. Мәктәпне тәмамлаган көннәрдә әнием вафат булды. Укуымны дәвам итәргә теләмәдем, Казанга эшкә киттем. Изильне дә мамык фабрикасына эшкә җибәргәннәр. Айванныкы ул, минем туганнан туган апам аларның күршеләрендә кияүдә. Казанда чакта ук мине күзәтеп йөргән булган икән, авылга кунакка кайтып, клубка чыккач эләктереп алды, – ди Галия апа.